Παρασκευή 21 Νοεμβρίου 2025

22 aforismos de Carlos Marzal de / 22 αφορισμοί του Κάρλος Μαρθάλ από το La arquitectura del aire, Tusquets, Βαρκελώνη, 2013

 

 

Carlos Marzal (Valencia, 1961), es poeta español, Premio Nacional de Poesía (2002).

Ο Κάρλος Μαρθάλ (Βαλένθια, 1961), είναι Ισπανός ποιητής (Κρατικό Βραβείο Ποίησης, 2002).

 

//////////.//////////

 

De lo que soy me curo con lo que no soy. De lo que no soy no me curo con nada.

Απ’ αυτό που είμαι γιατρεύομαι μ’ αυτό που δεν είμαι. Απ’ αυτό που δεν είμαι δεν γιατρεύομαι με τίποτα.

 

 

Una convicción es una intuición calcificada: un fósil.

Πεποίθηση είναι μια διαίσθηση που έχει πετρώσει: ένα απολίθωμα.



Parte del encanto de lo pequeño consiste en negarse a ser grande.

Μέρος της γοητείας του μικρού έγκειται στην άρνησή του να γίνει μεγάλο.



Sin matiz no hay inmensidad, ni siquiera infinito.

Δίχως τις λεπτές αποχρώσεις δεν υπάρχει απεραντοσύνη, ούτε καν άπειρο.



Solo se quejan del ruido los que no saben percibir la armonía.

Παραπονιούνται για τον θόρυβο μόνο όσοι δεν μπορούν να αντιληφθούν την αρμονία.



Todo lo mejor es isla.

Τα καλύτερα είναι νησί.



Si quieres comprender un poco más, descálzate y pisa.

Αν θες να καταλάβεις κάπως περισσότερο, βγάλε τα παπούτσια σου και πάτα.



La primera vez que dispusimos de una primera vez fue la última.

Η πρώτη φορά που είχαμε στη διάθεσή μας μια πρώτη φορά ήταν και η τελευταία.



Soy, en mí, lo que pasó por mí, al yo pasar por ello.

Είμαι, μέσα μου, όσα πέρασαν από εμένα, καθώς εγώ περνούσα μέσα απ’ αυτά.

 

 

La entera felicidad tiene más de dos mitades.

Η πλήρης ευτυχία έχει περισσότερα από δύο μισά.



Existe una forma suficiente de saber ciertas cosas: a medias.

Υπάρχει ένας επαρκής τρόπος να γνωρίζεις ορισμένα πράγματα: εν μέρει.



Sabio también es quien no encuentra casi nada incompatible.

Σοφός είναι κι εκείνος που δεν βρίσκει σχεδόν τίποτα ασύμβατο.



La coherencia también es una forma de estar preso en las opiniones propias.

Η συνέπεια είναι κι αυτή ένας τρόπος να παραμένεις δέσμιος της γνώμης σου.



Más que escoger el vivir, se escoge una actitud ante lo vivido.

Δεν επιλέγουμε το πώς θα ζήσουμε, όσο μια στάση απέναντι σ’ αυτά που ζούμε.



Nadie comprende cómo ha terminado por sucederle lo que a todos.

Κανείς δεν καταλαβαίνει πώς του συνέβη τελικά ό,τι και στους άλλους.



El arte de vivir es el de transformar las esperas de no se sabe qué en acontecimientos.

H τέχνη του ζην είναι να μετατρέπεις τις προσμονές του ποιος ξέρει τι σε συμβάντα.



Una inteligencia que sepa qué apartar es más inteligente que la que aspira a poseerlo todo.

Η ευφυΐα που ξέρει τι να παραμερίσει είναι πιο ευφυής από εκείνη που φιλοδοξεί να κατέχει τα πάντα.



Casi todo tiene arreglo y casi nada solución.

Σχεδόν τα πάντα διευθετούνται και σχεδόν τίποτα δεν επιλύεται.



A oscuras, el tiempo retrocede.

Στο σκοτάδι, ο χρόνος οπισθοχωρεί.



Cumplirse es la forma que tienen muchos planes de torcerse.

Η υλοποίηση είναι ο τρόπος που πολλά σχέδια στραβώνουν.

 

 

Vivir es ensayar resurrecciones.

Ζωή: πρόβες ανάστασης.



La edad consiste en que se vuelva romo lo puntiagudo.

Με τα χρόνια αμβλύνεται το αιχμηρό.



La traducción colectiva de los aforismos de  Carlos Marzal  procede del taller de traducción que organizaron y coordinaron Eduardo Lucena y Constantinos Paleologos en octubre de 2025. Participaron: Déspina Yavasi, Jrisanci Yañá, Jristina Dimitríu, Constantina Elmaloglu, Aliqui Manolá, Semina Bafa, Matina Bilia, Jrisula Xenu, Jristina Ustambasidu, Yota Rombola, Tzina Rumbea, Irini Tzamalí, Yorgos Tziritis, Sofía Fertaki. 


H συλλογική απόδοση των αφορισμών του Κάρλος Μαρθάλ είναι προϊόν εργαστηρίου μετάφρασης που οργάνωσαν και συντόνισαν ο Εδουάρδο Λουθένα και ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος τον Οκτώβριο του 2025. Συμμετείχαν οι: Δέσποινα Γιαβάση, Χρυσάνθη Γιαννιά, Χριστίνα Δημητρίου, Κωνσταντίνα Ελμαλόγλου, Αλίκη Μανωλά, Σεμίνα Μπάφα, Ματίνα Μπίλλια, Χρυσούλα Ξένου, Χριστίνα Ουσταμπασίδου, Γιώτα Ρόμπολα, Τζίνα Ρουμπέα, Ειρήνη Τζαμαλή, Γεώργιος Τζιρίτης, Σοφία Φερτάκη.

 

 

Τρίτη 18 Νοεμβρίου 2025

Βιβλιοκριτική της Έμμας Χαραλά για τις Μικρές κόκκινες γυναίκες της Marta Sanz

 

Μικρές κόκκινες γυναίκες – Η μνήμη δεν έχει ράφια. Έχει πληγές με ονόματα.




 

Ένα φάντασμα πλανάται πάνω από την Ισπανία —το φάντασμα των μικρών κόκκινων γυναικών. Στο μυθιστόρημα της Μάρτα Σανθ, δεν έχουμε μία, αλλά πολλές φωνές: κουφάρια που δεν έχουν ακόμη ενταφιαστεί, κορμιά γυναικών που έγιναν στόχοι είτε γιατί μιλούσαν, είτε γιατί ζούσαν, είτε γιατί υπήρξαν «μητέρες» σε λάθος εποχή —δηλαδή, σε κάθε εποχή.

Η συγγραφέας υφαίνει έναν ιστό από φωνές που μοιάζουν βγαλμένες από έναν υπαρξιακό μονόλογο του Μπέκετ σε συνθήκες εμφυλιακής παράνοιας, αλλά με την ακρίβεια νυστεριού μιας φεμινιστικής Σάρα Κέιν. Η γραφή της είναι σχεδόν προκλητικά πυκνή· δεν σου προσφέρεται, σε καλεί να την αξιώσεις. Το κείμενο διατρέχει την πρόσφατη και την βαθύτερη Ισπανική Ιστορία με την ορμή ενός μυαλού που θυμάται με το σώμα —εκεί που η θεωρία συναντά το τραύμα.

Η Σανθ δεν σε αφήνει να καθίσεις άνετα σε κανέναν ρόλο. Ούτε του αναγνώστη-παρατηρητή, ούτε του ψευδο-ουδέτερου χρονικογράφου. Οι γυναίκες που αφηγούνται είναι φωνές της Ιστορίας που ποτέ δεν μπήκαν σε σχολικά εγχειρίδια, εκτός ίσως από εκείνες τις μουντές σελίδες που διαβάζεις στην τρίτη γυμνασίου και ξεχνάς προτού τελειώσει η χρονιά. Εδώ, όμως, είναι ζωντανές. Μιλούν στο αυτί σου. Σε κοιτούν. Και σου ζητούν να μην τις κάνεις πάλι αφηρημένες.

Αυτό που με συγκλόνισε δεν ήταν μόνο η θεματολογία —η εκκαθάριση των αντιφρονούντων, οι μαζικοί τάφοι του φρανκισμού, η γυναικεία φωνή ως τεκμήριο ενοχής— αλλά η εμμονή της Σανθ στη μνήμη ως σάρκα. Η μνήμη που δεν είναι αρχείο, αλλά φλεγόμενη εμπειρία, ένα κομμάτι από εμάς που ποτέ δεν πέθανε, μόνο γιατί δεν θάφτηκε σωστά.

Θα μπορούσα να μιλήσω για τη δομή —την τεχνική του πολυφωνικού ρεαλισμού, τα αποσπάσματα σαν κραυγές, το πένθος που ξεφεύγει από την ιδιωτική του σφαίρα και γίνεται συλλογική κατάρα. Αλλά δεν είναι αυτό που μένει. Αυτό που μένει είναι η αίσθηση ότι διαβάζεις κάτι αναγκαίο. Όχι ευχάριστο. Όχι «συγκινητικό». Αλλά απαραίτητο —σαν εκείνα τα φάρμακα που σου καίνε το στόμα, αλλά σώζουν την καρδιά.

Ένα βιβλίο που δεν μιλά απλώς για την Ισπανία —μιλά για κάθε χώρα που προτιμά να ξεχνά τους νεκρούς της.

Κι αν κάποιες απ’ τις γυναίκες αυτές είχαν ζήσει στην Ελλάδα, ίσως να τις είχαν πει και “Μάγισσες του Σάλεμ”.

Ή “υστερικές”.

Ή απλώς: “υπερβολικές”.

Όμως οι νεκρές —οι δικές μας νεκρές— ποτέ δεν σωπαίνουν πραγματικά.

Και κάποια βιβλία δεν γράφονται για να σε παρηγορήσουν, αλλά για να σε ξεβολέψουν.

Αυτό είναι ένα απ’ αυτά.

 

Έμμα Χαραλά, https://www.goodreads.com/book/show/203655971, 24/09/2025

Πέμπτη 13 Νοεμβρίου 2025

11 αφορισμοί του Γεράσιμου Δενδρινού / 11 aforismos de Yerásimos Dendrinós

 

11 αφορισμοί του Γεράσιμου Δενδρινού

11 aforismos de Yerásimos Dendrinós


 

Ο Γεράσιμος Δενδρινός γεννήθηκε το 1955. Έχει εκδώσει μυθιστορήματα, διηγήματα, αφορισμούς και ποίηση. Οι παρόντες αφορισμοί έχουν δημοσιευθεί στο περιοδικό Fractal, η γεωμετρία των ιδεών. 

Yerásimos Dendrinós (1955). Ha publicado novelas, relatos, aforismos y poesía. Los presentes aforismos provienen de la revista literaria Fractal, la geometría de las ideas.

 

Τις νύχτες απολογούμαστε στο παρελθόν, αφού τα πρωινά μας έτσι κι αλλιώς δεν είχαν ποτέ μέλλον.

De noche rendimos cuentas al pasado, ya que nuestras mañanas de todas formas nunca han tenido futuro.

 

Μην προωθείτε με νύχια και με δόντια το έργο σας, γιατί θα έρθει η μέρα που θα το σέρνετε στις γειτονιές ως ανάπηρο σε καροτσάκι.

No promocionéis con uñas y dientes vuestra obra, porque llegará el día en que la arrastraréis por las calles como a un discapacitado en silla de ruedas.

 

Στις εθνικές επετείους παρελαύνουμε μπροστά από τις αποτυχίες μας, που ενσαρκώνει όλη η εξέδρα των επισήμων, κρατώντας πλαστικές σημαίες.

En las fiestas nacionales desfilamos ante nuestros fracasos, que se encarnan en el palco de autoridades, llevando banderas de plástico.

 

Πάντα η μεγάλη επιτυχία σε οτιδήποτε έχει κάτι ύποπτο και ποταπό.

Siempre el gran éxito en cualquier cosa tiene algo de sospechoso y vil.

 

Μην με εχθρεύεστε άδικα. Ίσως να είμαι εγώ που πλένω στο χέρι τα ρούχα σας, τις νύχτες που εσείς διασκεδάζετε με κάποιον που σας περιφρονεί.

No os enemistéis injustamente conmigo. Tal vez sea yo quien lava a mano vuestra ropa, las noches en que os divertís con alguien que os desprecia.

 

Άξιζε να ζήσω, για να δώσω σημασία σε ανθρώπους τουρίστες αυτής της ζωής και σε ακροβάτες της άλλης.

Valió la pena vivir, para prestar atención a personas turistas de esta vida y a acróbatas de la otra.

 

Για ν’ αποκτήσει το πρόσωπο της Παρασκευής, ξόδευε τις υπόλοιπες μέρες του, παίρνοντας άπειρες γκριμάτσες στον καθρέφτη.

Para obtener el rostro de viernes, gastaba el resto de días haciendo infinitas muecas en el espejo.

 

Αγαπάμε αυτούς που ευχαρίστως θα λεηλατούσαν τις νύχτες μας.

Amamos a quienes saquearían con placer nuestras noches.

 

Να πεις στον εξομολόγο σου να σου εκμυστηρευτεί, έστω και μια φορά, τις δικές του αμαρτίες.

Dile a tu confesor que te confíe, aunque sea por una sola vez, sus propios pecados.

 

Οι άνθρωποι της καριέρας, όπου και να τους καλέσουν, παίρνουν μαζί και τον παλιό καθρέφτη του σπιτιού τους.

La gente de carrera, adondequiera que la inviten, se lleva consigo el viejo espejo de su casa.

 

Την ώρα που εσύ περνάς καλά με φίλους σε φωταγωγημένες αίθουσες με μουσικές και γέλια, κάποιοι άλλοι σκάβουν βαθιά στη γη μήπως και βρουν κάποιο ξέφωτο.

Mientras tú te lo pasas bien con amigos en salas iluminadas con música y risas, otros cavan profundo en la tierra por si encuentran un claro.


H συλλογική απόδοση των αφορισμών του Γεράσιμου Δενδρινού είναι προϊόν εργαστηρίου μετάφρασης που οργάνωσαν και συντόνισαν ο Εδουάρδο Λουθένα και ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος τον Νοέμβριο του 2025. Συμμετείχαν οι: Δέσποινα Γιαβάση, Χρυσάνθη Γιαννιά, Χριστίνα Δημητρίου, Κωνσταντίνα Ελμαλόγλου, Αλίκη Μανωλά, Σεμίνα Μπάφα, Ματίνα Μπίλλια, Χρυσούλα Ξένου, Χριστίνα Ουσταμπασίδου, Γιώτα Ρόμπολα, Τζίνα Ρουμπέα, Ειρήνη Τζαμαλή, Γεώργιος Τζιρίτης, Σοφία Φερτάκη.

 

 

La traducción colectiva de los aforismos de  Yerásimos Dendrinós  procede del taller de traducción que organizaron y coordinaron Eduardo Lucena y Constantinos Paleologos en noviembre de 2025. Participaron: Déspina Yavasi, Jrisanci Yañá, Jristina Dimitríu, Constantina Elmaloglu, Aliqui Manolá, Semina Bafa, Matina Bilia, Jrisula Xenu, Jristina Ustambasidu, Yota Rombola, Tzina Rumbea, Irini Tzamalí, Yorgos Tziritis, Sofía Fertaki.