Τετάρτη, 19 Σεπτεμβρίου 2018

30 Σεπτεμβρίου 2018 / Παγκόσμια Ημέρα Μετάφρασης


Με αφορμή την επίσημη καθιέρωση από τον ΟΗΕ της 30ής Σεπτεμβρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Μετάφρασης στις 24 Μαΐου 2017, η Πανελλήνια Ένωση Επαγγελματιών Μεταφραστών Πτυχιούχων Ιονίου Πανεπιστημίου (ΠΕΕΜΠΙΠ), σε συνεργασία με την Αθήνα Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου 2018, εγκαινιάζει τον Μήνα της Μετάφρασης, με την πρώτη από πέντε Μεταφραστικές Συναντήσεις. Οι Μεταφραστικές Συναντήσεις είναι τα εβδομαδιαία ραντεβού του «Μήνα της Μετάφρασης» με έμπειρους επαγγελματίες του εκδοτικού χώρου και καταξιωμένους επιστήμονες και ακαδημαϊκούς που συζητούν για τις διαφορετικές πτυχές της μεταφραστικής διαδικασίας.

Η 1η Μεταφραστική Συνάντηση θα εστιάσει σε 3 θεματικές:

17:00 – 18:00
Η αλυσίδα παραγωγής μεταφρασμένων βιβλίων: από τον ατζέντη και τον αναγνώστη ως τον σελιδοποιό και τον τυπογράφο.

Ομιλητές: Γρηγόρης Μπέκος (Eκδόσεις Καστανιώτη), Κώστας Αθανασίου (μεταφραστής), Ελευθερία Κοψιδά (επιμελήτρια), Γιάννης Καρλόπουλος (γραφίστας), Τζούλια Τσιακίρη (Εκδόσεις Το Ροδακιό).

Συντονίστρια: Κλεοπάτρα Ελαιοτριβιάρη (ΠΕΕΜΠΙΠ).


18:00 – 19:00
Ο ρόλος των εξωφύλλων στην προώθηση της ελληνικής λογοτεχνίας στο εξωτερικό: μια σημειολογική ανάλυση του εικαστικού για τις αγορές της Γερμανίας και της Ισπανίας.

Ομιλητές: Ανθή Βηδενμάιερ (επίκουρη καθηγήτρια στο ΑΠΘ, μεταφράστρια), Τέο Βότσος (μεταφραστής), Vicente Fernández González (αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου Μάλαγας, μεταφραστής) και Κωνσταντίνος Παλαιολόγος (αναπληρωτής καθηγητής στο ΑΠΘ, μεταφραστής).

19:00 – 20:00
Ο ρόλος της μετάφρασης στην προώθηση της ελληνικής λογοτεχνίας στο εξωτερικό.

Ομιλητές: Κατερίνα Φράγκου (λογοτεχνική πράκτορας), Μανώλης Πιμπλής (Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού), Soloup (γελοιογράφος, δημιουργός), Μauricio de Rosa (ελληνιστής, μεταφραστής), Άρης Λασκαράτος (Εκδόσεις Αιώρα).

Συντονιστής: Δημήτρης Καργιώτης (αναπληρωτής καθηγητής Συγκριτικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων).

Σας περιμένουμε στο Αμφιθέατρο Αντώνης Τρίτσης, Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθήνας (Ακαδημίας 50), την Κυριακή 30 Σεπτεμβρίου στις 17:00.

Υ.Γ. Θα μας βρείτε και εδώ: 



Κυριακή, 16 Σεπτεμβρίου 2018

1η Διεθνής Συνάντηση Ποιητών ARS POETICA / Ισπανία – Κύπρος – Ελλάδα / Πάτρα - 21 με 23 Σεπτεμβρίου 2018


ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΙΣΠΑΝΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ
Ανεξαρτήτως λογοτεχνικών γενεών και ενοποιών αισθητικών

του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου

Στην Ισπανία, στις αρχές του 20ού αιώνα, στοχαστές του μεγέθους του Γκαμπριέλ Μάουρα και του Χοσέ Ορτέγα ι Γκασέτ εισήγαγαν στα κείμενά τους την έννοια της λογοτεχνικής «γενιάς». Από τότε, η ισπανική λογοτεχνία, καθ’ όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα, έζησε κάτω από την επιρροή και το βάρος των διαφόρων «λογοτεχνικών γενεών», μια έννοια η οποία, σύμφωνα με τον Χοσέ-Κάρλος Μαϊνέρ, χρησιμεύει «για να ορίσει την είσοδο στην ιστορία μιας ομάδας που διακρίνεται από σχετική συνοχή, τα μέλη της οποίας, κατά τη διάρκεια μιας, συνήθως, σύντομης περιόδου, δίνουν κατά τρόπο κοινό ποικίλες μαρτυρίες για τα βιώματά τους». Από τις αρχές του 20ού αιώνα, και τη Γενιά του ’98, μέχρι το τέλος του, πριν από δύο περίπου δεκαετίες, οι ισπανοί συγγραφείς έχουν καταταχθεί, τυποποιηθεί, αναλυθεί, παρουσιαστεί, διατηρηθεί στη μνήμη των αναγνωστών ή ξεχαστεί, υπό το φως μιας διαδικασίας τόσο αυθαίρετης και καταχρηστικής, αλλά την ίδια στιγμή, εκ πρώτης όψεως τουλάχιστον, ιδιαιτέρως απαραίτητης για τους μελετητές του φαινομένου. Μεταξύ αυτών των δύο χρονικών άκρων, και εστιάζοντας πλέον στο χώρο της ποίησης, υπήρξαν πολλές ενδιάμεσες στάσεις, όπως ο ισπανοαμερικανικός Συμβολισμός, η γενιά των αρχών του 20ού αιώνα, η γενιά του ’27, η γενιά του ’36, η κοινωνική ποίηση της δεκαετίας του ’50, οι νεότατοι ποιητές της δεκαετίας του ’70 ή οι μετανεωτερικοί της δεκαετίας του ’80.
Οι λόγοι για την καταφυγή σε αυτόν τον κατακερματισμό είναι αρκετοί, όπως είναι αρκετές και οι αντιρρήσεις που έχουν διατυπωθεί εναντίον αυτής της διαδικασίας, ωστόσο η πιο σημαντική εξήγηση, απ’ όλες όσες έχουν χρησιμοποιηθεί για να «νομιμοποιήσουν» τον εν λόγω τεχνητό διαχωρισμό, εξακολουθεί να είναι η ανάγκη των λογοτεχνικών κριτικών και ιστορικών να βρουν ένα μεθοδολογικό εργαλείο που να τους επιτρέπει να οργανώσουν πάνω στο χαρτί –επί τη βάσει κριτήριων όπως το ύφος ή η θεματολογία, η ημερομηνία ή ο τόπος γέννησης– την περιρρέουσα λογοτεχνική πραγματικότητα, να οργανώσουν ως εκ τούτου, ή τουλάχιστον να προσπαθήσουν να το κάνουν, ένα φαινόμενο που από τη φύση του είναι, ευτυχώς, χαοτικό και ετερόκλητο. Είναι ακριβώς αυτό το πολυεπίπεδο και πολυσήμαντο πολιτιστικό περιβάλλον που καθιστά προβληματική κάθε προσπάθεια τεχνητής διάκρισης της ισπανικής λογοτεχνικής πραγματικότητας του 21ου αιώνα σε λογοτεχνικές γενιές, κατά τον τρόπο και με τη συχνότητα που αυτό είχε συμβεί στη διάρκεια του 20ού αιώνα.
Όπως προκύπτει, συνεπώς, από αυτή την τηλεγραφική παρουσίαση των διαφόρων γενεών που κυριάρχησαν στη σκηνή της ισπανικής ποίησης του 20ού αιώνα, εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες δεν έχει εφευρεθεί μια νέα ετικέτα που να συγκεντρώνει υπό τη σκέπη της έναν σημαντικό αριθμό ποιητών και ποιητριών μιας δεδομένης αισθητικής συνοχής, με υποτιθέμενες ή πραγματικές λογοτεχνικές συγγένειες. Βέβαια, το 2016, ο ποιητής και κριτικός λογοτεχνίας Χοσέ Λουίς Μοράντε χρησιμοποίησε τον όρο «Γενιά των κινητών» για να συγκεντρώσει, στην ανθολογία Re-generación, 25 ισπανούς ποιητές, γεννημένους μετά το 1980, αλλά η πρότασή του, όπως και εκείνη του Ενρίκε Βιγιαγκράσα, επίσης του 2016, ο οποίος μίλησε για τους «Ποιητές του WhatsApp», δεν παύουν να κινούνται στο έδαφος του άνευ ιδιαίτερης σημασίας εξυπνακισμού. Θα χρησιμοποιηθούν, άραγε, αυτές οι ετικέτες από τους μελετητές του λογοτεχνικού φαινομένου στην Ισπανία; Αμφιβάλουμε βάσιμα.
Στον τομέα της ποίησης, λοιπόν, η (προ)τελευταία προσπάθεια να εφευρεθεί μια γενιά χρονολογείται από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 με τους μετανεωτερικούς και την «Ποίηση της εμπειρίας», και συμπίπτει με τη συνειδητοποίηση από τους μελετητές της λογοτεχνίας του πόσο αδόκιμο και αβάσιμο ήταν να εξακολουθήσουν να χρησιμοποιούνται οι λογοτεχνικές γενιές ως εργαλείο εργασίας και οργάνωσης των λογοτεχνικών σπουδών στα τέλη του 20ού αιώνα. Στο χρονικό σημείο του 21ου αιώνα στο οποίο βρισκόμαστε, οι μελετητές δεν μιλούν πλέον για γενιές ή ρεύματα. Η ισπανική ποίηση αποκηρύσσει τις στείρες γενεαλογίες. Ο ποιητής βρίσκει τη φωνή του, υπερβαίνοντας χρονολογίες και ενοποιούς αισθητικές. Η ποιητική πραγματικότητα (δια)γράφεται επί τη βάσει αυτού που ο Βιθέντε Λουίς Μόρα αποκαλεί «μεταφυσική μοναξιά [του ποιητή] κατά τη στιγμή που κάνει το μεγάλο βήμα προς τον ποιητικό χώρο», αν και ευτυχώς, κατά τη γνώμη μας, είμαστε μακριά ακόμη από το να κάνουμε λόγο για τον «αιώνα των ατομικοτήτων», όπως μερικοί μελετητές έχουν σπεύσει να κάνουν.
Η σύγχρονη ισπανική ποίηση βρίσκεται σε εξαιρετική κατάσταση, αν λάβουμε υπόψη μας τον όγκο των δημιουργιών και το λογοτεχνικό περιβάλλον (εκδοτικοί οίκοι, περιοδικά, συναντήσεις ποίησης...), και χαρακτηρίζεται από την έλλειψη στεγανών, γεγονός που οξυγονώνει το ποιητικό τοπίο όσον αφορά το ύφος και τη θεματική. Σήμερα, λοιπόν, αυτό το απόγευμα, αυτές τις μέρες, στο πλαίσιο της πρώτης διεθνούς συνάντησης ποιητών Ars Poetica, έχουμε την τύχη και το προνόμιο να έχουμε μαζί μας τη φυσική παρουσία και την ποίηση πέντε εκπροσώπων της σύγχρονης ισπανικής ποίησης και πιο συγκεκριμένα της ανδαλουσιάνικης, γεγονός για το οποίο, ως Γραναδίνος εξ υιοθεσίας, είμαι εξαιρετικά συγκινημένος. Μιλάμε για τον Χοσέ Αντόνιο Μορένο Χουράδο, μέγιστο ποιητή και δάσκαλο, και διακεκριμένο ελληνιστή, η διδακτορική του διατριβή αφορά την ποίηση του Σεφέρη, ο οποίος θα μας διαβάσει ποιήματά του αμέσως μετά, και τους Χοσέ Αντόνιο Γκαρθία, Αντόνιο Ραμίρεθ Αλμάνθα, Πέδρο Ενρίκεθ και Μαρία Ροσάλ των οποίων την ποίηση θα απολαύσετε σε διαδοχικές συνεδρίες στο πλαίσιο της Συνάντησης.
Πριν κλείσω, μια πολύ σύντομη αναφορά στην παρουσία της σύγχρονης ισπανικής ποίησης στην Ελλάδα. Γίνονται πολλές μεταφράσεις, για βιβλία, ανθολογίες, λογοτεχνικά περιοδικά ή ηλεκτρονικές σελίδες. Πλέον η ισπανική ποίηση στην Ελλάδα δεν είναι μόνο ο Λόρκα και λίγα πράγματα ακόμα. Αλλά το πιο ενθαρρυντικό είναι ότι έχουμε πλέον, όπως εδώ σήμερα, τους ποιητές μαζί μας, στην Αθήνα και σε άλλες πόλεις, να διαβάζουν τα ποιήματά τους. Και αν στις αρχές αυτού του αιώνα είχαμε την ευχαρίστηση να ακούσουμε ζωντανά τον Μπρίνες ή τον Γκαμονέδα, τα τελευταία χρόνια φιλοξενήσαμε νεότερους δημιουργούς όπως η Άδα Σάλας, η Mερθέδες Θεμπριάν, η Μπιμπιάνα Κογιάδο, ο Χουάν Βιθέντε Πικέρας ή η Αουρόρα Λούκε. Μακάρι να ακολουθήσουν πολλές και πολλοί ακόμα!

Το κείμενο αυτό θα διαβαστεί στην πρώτη διεθνή συνάντηση ποιητών Ars Poetica που συνδιοργανώνεται από το Γραφείον Ποιήσεως και το διεθνές περιοδικό Erato Ars Poetica, Revista Internacional de Poesía, που θα λάβει χώρα στην Πάτρα, στο Επίκεντρο+ από 21 έως 23 Σεπτεμβρίου 2018 με τη συμμετοχή ισπανών, κυπρίων και ελλήνων ποιητών. Με την υποστήριξη της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Ινστιτούτου Θερβάντες. 





ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

Παρασκευή 21  Σεπτεμβρίου 2018


18:00- 18:10                      Έναρξη τριμερούς συνάντησης.
  Χαιρετισμοί
18:10- 18:30                      Βράβευση των ποιητών  José Αntonio
          Μοrenο Juradο και Δημήτρη Κάβουρα  
                                                           
                   
Πρώτη συνεδρία
Ισπανοί ποιητές
Πρόεδρος: Στέλιος Καραγιάννης
Προεδρείο: Αντώνης Δ. Σκιαθάς, Στέλιος Καραγιάννης, Jοsé Αntoniο Μοrenο Juradο
18:30- 18:45                       Σύντομη εισαγωγή στη σύγχρονη
                   ισπανική ποίηση από τον αναπ.      
                   Καθηγητή του ΑΠΘ, Κωνσταντίνο   
                   Παλαιολόγο
18:45- 18:55                       José Antonio Moreno Jurado 
18:55- 19:05                       José Antonio García
19:05- 19:15                       Δήμητρα Χριστοδούλου
19:15- 19:25                       Γιώργος Μαρκόπουλος 
19:25- 19:35                       Γιάννης Πατίλης
19:35- 19:45                       Σωτήρης Παστάκας
19:45- 19:55                       Νίκος Κατσαλίδας
19:55- 20:05                       Ξάνθος Μαιντάς
Διάλειμμα   

Δεύτερη συνεδρία
Κύπριοι ποιητές
Πρόεδρος: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος
Προεδρείο: Ξάνθος Μαϊντάς, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, Γιώργος Χριστοδουλίδης
20:15- 20:30                       Παρουσίαση των Κυπρίων
    ποιητών από τον ποιητή και
    κριτικό Παναγιώτη Νικολαΐδη
20:30- 20:40                        Γιώργος Χριστοδουλίδης
20:40- 20:50                        Βάκης Λοϊζίδης
20:50- 21:00                        Μιχάλης Παπαδόπουλος
21:00- 21:10                        Στέφανος Σταυρίδης
21:10- 21:20                        Παναγιώτης Νικολαΐδης
21:20- 21:30                        Γιώργος Θεοχάρης
21:30- 21:40                        Παντελής Μπουκάλας
21:40- 22:00                        Σύντομη συζήτηση
Δείπνο

Σάββατο 22 Σεπτεμβρίου 2018
08:30-14:00    Επίσκεψη με πούλμαν στην Αρχαία Ολυμπία. Ποιητικές αναγνώσεις.

Πρώτη συνεδρία
Οι ποιητές της γενιάς του '80, Μέρος A
Πρόεδρος: Αντώνης Σκιαθάς
Προεδρείο: Βαγγέλης Τασιόπουλος, José Antonio Moreno Jurado, Αντώνης Σκιαθάς
18:00-18:15                      Εισήγηση γα τους ποιητές της
         γενιάς του ’80 από τη Θεοδούλη
         Αλεξιάδου, διδ. Παν. Σορβόννης,
                                         ΕΚΠΑ
18:15-18:25                      Antonio Ramírez Almanza
18:25-18:35                      Pedro Enríquez
18:35_18:45                      Γιάννης Στρατούλιας
18:45-18:55                      Τασούλα Καραγεωργίου
18:55-19:05                      Αντώνης Σκιαθάς
19:05- 19:15                     Γιώργος Κοζίας
19:15- 19:25                     Ηρώ Νικοπούλου
19:25- 19:35                     Γιάννης Τζανετάκης
Διάλειμμα

Δεύτερη συνεδρία
Οι ποιητές της γενιάς του '80, Μέρος Β
Πρόεδρος: Σωτήρης Παστάκας
Προεδρείο: Τασούλα Καραγεωργίου, Σωτήρης Παστάκας, Μίνα Πετροπούλου
19:45- 19:55                      María Rosal
19:55- 20:05                      Βαγγέλης Τασιόπουλος
20:05- 20:15                      Γιάννης Παππάς
20:15- 20:25                      Στέλιος Καραγιάννης
20:25- 20:35                      Γιάννης Τόλιας
20:35- 21:00                      Συζήτηση περί λογοτεχνικών γενεών
Δείπνο

Κυριακή  23  Σεπτεμβρίου 2018
Συνεδρία
Οι ποιητές των αρχών του 21ου αιώνα
Πρόεδρος: Μίνα Πετροπούλου
Προεδρείο: Μίνα Πετροπούλου, Στέλιος Καραγιάννης, José Antonio Moreno Jurado
10:00- 10:15                         Εισήγηση για τη γενιά του ’00
          κ. εξ. από τη Θεοδούλη
          Αλεξιάδου, διδ. Παν. Σορβόννης,
                                          ΕΚΠΑ

10:15- 10:25                               Γιάννης Αλεξανδρόπουλος
10:25- 10:35                               Πέτρος Γκολίτσης
10:35- 10:45                               Σταύρος Γκιργκένης
10:45- 10:55                               Ελευθερία Σταυράκη
10:55- 11:05                               Ελευθερία Θάνογλου
Διάλειμμα

11:15- 11:25                              Αλέξανδρος Κορδάς
11:25- 11:35                              Δήμητρα Κουβάτα 
11:35- 11:45                              Παυλίνα Μάρβιν
11:45- 11:55                              Γιώργος Ρούσκας
11:55- 12:05                              Βάλια Τσάιτα Τσιλιμένη
12:05- 12:30                              Συζήτηση και ανακοινώσεις για
                                          την Ars Poetica 2

Κυριακή, 9 Σεπτεμβρίου 2018

V Itinerario Literario Europeo / 5ος Ευρωπαϊκός Λογοτεχνικός Περίπατος


29.09.2018, 11.00 h.
V Itinerario Literario Europeo. La fiesta de la literatura europea y de la diversidad.

Este otoño, por quinto año consecutivo, el paseo con los escritores europeos continúa y se muda al Centro Cultural de la Fundación Stavros Niarjos.
La red de EUNIC (European Union National Institutes for Culture) invita a los amigos de los libros a encontrarse con autores importantes de varios países europeos en el marco de las actividades de EUNIC para el entendimiento, la promoción y el fortalecimiento de la diversidad cultural y lingüística y de la colaboración entre las sociedades europeas. El objetivo es destacar la diversidad de la expresión literaria en Europa y presentar al público la literatura europea y sus escritores, a través de una serie de conferencias, presentaciones, lecturas públicas y otras actividades paralelas.
En el itinerario de 2018 participan los escritores: Susanne GREGOR (Embajada de Austria), Mike KENNY (British Council), Kiriacos MARGARITIS (Casa de Chipre), Véronique OVALDÉ (Institue Français de Grèce), Juan Jacinto MUÑOZ RENGEL (Instituto Cervantes de Atenas), Joachim SARTORIUS (Goethe-Institut Athen), Piotr SOCHA (Embajada de Polonia), Ole Robert SUNDE (Embajada de Noruega, Instituto Noruego de Atenas).
Presenta Alex Cavdas, fundador de lifeofculture.com.

Con traducción simultánea de todos los idiomas al griego.

Αποτέλεσμα εικόνας για juan jacinto muñoz rengel Juan Jacinto Muñoz Rengel (Málaga, 1974) es uno de los más destacados escritores españoles de cuentos y textos cortos, que ha ganado más de cincuenta premios nacionales e internacionales. La prensa internacional y la crítica lo reconoce como uno de los más ilustres continuadores de la tradición de Ítalo Calvino y de Jorge Luis Borges y algunos de sus cuentos han sido incluidos en las más importantes antologías de España. Gran parte de su obra está traducida en inglés, francés, italiano, ruso y turco y está publicada en doce países. 88 Mill Lane es su primer libro publicado en Grecia (ed. Ópera) y ahora se está preparando en traducción colectiva el segundo, El libro de los pequeños milagros.
Con Juan Jacinto Muñoz Rengel, conversará Constantinos Paleologos, traductor y profesor titular de traductología aplicada de la Universidad Aristóteles de Tesalónica.

En el marco de Atenas 2018 – Capital Mundial del Libro, organizada por el Ayuntamiento de Atenas.

Biblioteca Nacional de Grecia, Fundación Stavros Niarjos, Av. Andrea Sigrú 364, Calithea, 17674. Entrada libre.


29.09.2018, 11.00 h.
5ος Ευρωπαϊκός Λογοτεχνικός Περίπατος. Η γιορτή της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας και της διαφορετικότητας

Και φέτος το φθινόπωρο, για πέμπτη συνεχή χρονιά, ο Περίπατος με τους ευρωπαίους λογοτέχνες συνεχίζεται και μεταφέρεται στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Το δίκτυο EUNIC (European Union National Institutes for Culture / Ένωση Μορφωτικών Ινστιτούτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης) προσκαλεί τους φίλους των βιβλίων να συναντήσουν σημαντικούς λογοτέχνες από διάφορες χώρες της Ευρώπης, στο πλαίσιο των δράσεων του EUNIC για την κατανόηση, την προώθηση και την ενίσχυση της πολιτισμικής και γλωσσικής ποικιλομορφίας και της συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Στόχος, η ανάδειξη της πολυμορφίας της λογοτεχνικής έκφρασης στην Ευρώπη και η παρουσίαση της σύγχρονης ευρωπαϊκής λογοτεχνίας και των ευρωπαίων λογοτεχνών στο ευρύ κοινό, μέσω μιας σειράς ομιλιών, παρουσιάσεων, δημοσίων αναγνώσεων και άλλων παράλληλων δράσεων.
Στον φετινό Περίπατο συμμετέχουν οι λογοτέχνες: Susanne GREGOR (Πρεσβεία Αυστρίας), Mike KENNY (British Council), Κυριάκος ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ (Σπίτι της Κύπρου), Véronique OVALDÉ (Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος), Juan Jacinto MUÑOZ RENGEL (Instituto Cervantes de Atenas), Joachim SARTORIUS (Goethe-Institut Athen), Piotr SOCHA (Πρεσβεία Πολωνίας), Ole Robert SUNDE (Πρεσβεία Νορβηγίας, Νορβηγικό Ινστιτούτο Αθηνών).

Θα υπάρχει ταυτόχρονη μετάφραση από όλες τις γλώσσες στα ελληνικά.

Παρουσιάζει και συντονίζει ο Άλεξ Κάβδας, ιδρυτής του lifeofculture.com.

Χουάν Χαθίντο Μουνιόθ Ρενχέλ γεννήθηκε στη Μάλαγα το 1974 και είναι ένας από τους πιο διακεκριμένους ισπανούς συγγραφείς διηγημάτων και μικρών κειμένων, με περισσότερα από πενήντα εθνικά και διεθνή βραβεία στο
ενεργητικό του. Έχει ήδη αναγνωριστεί από τον διεθνή Τύπο και την κριτική ως ένας από τους αξιότερους συνεχιστές της συγγραφικής παράδοσης του Καλβίνο και του Μπόρχες, ενώ μερικά από τα διηγήματά του έχουν συμπεριληφθεί στις σημαντικότερες ανθολογίες της Ισπανίας. Μεγάλο μέρος του έργου του έχει μεταφραστεί στα αγγλικά, στα γαλλικά, στα ιταλικά, στα ρωσικά και στα τουρκικά, και έχει εκδοθεί σε δώδεκα χώρες. Η μυστική εταιρεία του ονείρου είναι το πρώτο του βιβλίο στα ελληνικά (εκδ. Όπερα), ενώ τώρα ετοιμάζεται σε συλλογική μετάφραση και το δεύτερο, Το βιβλίο των μικρών θαυμάτων

Με τον Χουάν Χαθίντο Μουνιόθ Ρενχέλ θα συνομιλήσει ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος αναπληρωτής καθηγητής Eφαρμοσμένης Mεταφρασεολογίας στο ΑΠΘ και μεταφραστής 


  Î‘ποτέλεσμα εικόνας για eunic athens

Στο πλαίσιο της διοργάνωσης Αθήνα 2018 – Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου του Δήμου Αθηναίων.

Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, λ. Ανδρέα Συγγρού 364, Καλλιθέα, 176 74. Είσοδος ελεύθερη.



Τετάρτη, 5 Σεπτεμβρίου 2018

Βιβλιοκριτική του Χαράλαμπου Γιαννακόπουλου για το Ποδόσφαιρο, μια θρησκεία σε αναζήτηση θεού, του Manuel Vázquez Montalbán


“Μανουέλ, όταν πεθάνεις δεν θα ξέρεις πλέον πώς θα τελειώνουν τα πρωταθλήματα”

Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν «Ποδόσφαιρο, μια θρησκεία σε αναζήτηση θεού, μια θρησκεία σε χέρια πολυεθνικών», μτφ. Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, εκδ. Μεταίχμιο

«Το σκέφτομαι πολλές φορές: Μανουέλ, όταν πεθάνεις δεν θα ξέρεις πλέον πώς θα τελειώνουν τα πρωταθλήματα, ούτε αν η Μπάρτσα εξακολουθεί να είναι κάτι περισσότερο από μια ομάδα, ούτε εάν… Τέλος πάντων, δεν θέλω ούτε να το σκέφτομαι. Είναι γεγονός ότι από την παιδική μου ηλικία ένα σημαντικό κομμάτι των δραστηριοτήτων μου εξαρτιόταν από τις εγχώριες ποδοσφαιρικές διοργανώσεις και από το ρόλο που έπαιζε σε αυτές η ομάδα μου. Ξέρω πολύ καλά ότι το χειρότερο που μπορεί να συμβεί σε έναν διανοούμενο είναι να γίνουν γνωστές οι προτιμήσεις του, τόσο στην πολιτική όσο και στο ποδόσφαιρο. Τι να κάνουμε. Σε αυτά τα θέματα έχω εκτεθεί εδώ και πάρα πολλά χρόνια.»
Ο Μανουέλ Βάθκεθ Μονταλμπάν δεν έκρυψε ποτέ την αγάπη και το παράλογο πολλές φορές πάθος του για το ποδόσφαιρο ούτε τη συναισθηματική και μυθολογική ταύτιση που ανέπτυξε από την παιδική του ηλικία, όπως όλοι μας, για την ομάδα ποδοσφαίρου της γενέτειράς του, την Μπαρτσελόνα. Τα δύο αυτά, κοινά σε πολλούς ανθρώπους, χαρακτηριστικά συνδυασμένα με την ιδιότητα του ευφυούς κοινωνικού παρατηρητή και σχολιαστή γέννησαν μια σειρά απολαυστικών και διεισδυτικών κειμένων, γραμμένων στο μάκρος μιας ολόκληρης ζωής, που τα βρίσκουμε σήμερα συγκεντρωμένα στο «Ποδόσφαιρο, μια θρησκεία σε αναζήτηση θεού, μια θρησκεία σε χέρια πολυεθνικών» από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.
Τρεις είναι οι βασικοί άξονες στους οποίους στηρίζεται και διαρκώς επανέρχεται ο Μονταλμπάν στις κρίσεις και στις αναλύσεις του για το ποδόσφαιρο: πρώτον, αντιμετωπίζει το ποδόσφαιρο ως κοσμική θρησκεία των μαζών, δεύτερον, παρακολουθεί ταυτόχρονα τη μετατροπή του σε πολυεθνική επιχείρηση και, τρίτον, υποστηρίζει ο ίδιος φανατικά την Μπαρτσελόνα σαν κάτι περισσότερο από μια απλή ομάδα.
Το ποδόσφαιρο, σύμφωνα με τον πολυδιάστατο δημιουργό του ιδιωτικού ντετέκτιβ Πέπε Καρβάλιο, είναι ένα άθλημα που επιτρέπει στους οπαδούς του ένα θρησκευτικό βίωμα απαραίτητο για το συναισθηματικό οικοσύστημα του καθενός μας. « Το να είσαι οπαδός μιας ομάδας», γράφει, «σού προσφέρει μια συναισθηματική φόρτιση που μπορεί να συγκριθεί με τη φόρτιση μιας πολιτικής ή θρησκευτικής ένταξης ». 
Σε μια μεταμοντέρνα, με άλλα λόγια, εποχή και σε μια παγκοσμιοποιημένη κοινωνία, όπως η δική μας, όπου η ελεύθερη αγορά εμφανίζεται ανώτερη από την πολιτική και από τη θρησκεία, από τις πατρίδες και από τις ιδέες, από την κοινωνία και από την ανθρωπιά, το ποδόσφαιρο χρησιμεύει τόσο ως εναλλακτικός μύθος όσο και ως μέσο εκτόνωσης του λαού από τα κάθε λογής προβλήματά του. Μια συνθήκη που από μια άποψη ικανοποιεί τις μάζες και από κάθε άλλη βολεύει την εξουσία και τις εξουσίες. 
«Υπάρχουν στη ζωή μου τουλάχιστον εκατό θέματα που με απασχολούν περισσότερο, αλλά τη μέρα που το ποδόσφαιρο θα μεταφερθεί σε άλλο οικονομικό και επικοινωνιακό γαλαξία θα απομείνουν στη Γη οι μάζες που το έχουν μετατρέψει στη σημαντικότερη μεταμοντέρνα ευρωπαϊκή θρησκεία. Και θα δούμε τότε ποιος θα πείσει αυτές τις μάζες ότι ο κόσμος είναι καλά φτιαγμένος.»
Εδώ βρίσκεται ίσως η κύρια αντινομία και αδυναμία της σκέψης του Μονταλμπάν περί ποδοσφαίρου: Από τη μία καταγγέλλει τη μετατροπή του αθλήματος από όπιο του λαού που υπήρξε κάποτε (ιδίως σε εποχές δικτατορικής διακυβέρνησης) σε σκληρό ναρκωτικό για τον ευρωπαίο πολίτη των σύγχρονων δημοκρατιών, όπου έμπορος είναι οι μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις και οι κυβερνήσεις και σκοπός ο έλεγχος της έλλειψης οράματος και της παράδοξης μοναξιάς των μαζών. Από την άλλη όμως υπερασπίζεται το άθλημα ως αναγκαίο μυθικό υποκατάστατο για τον λαό και αναγορεύει τους ποδοσφαιριστές σε μικρούς θεούς που παρηγορούν για τον θάνατο ή την απουσία των μεγάλων θεών του παρελθόντος, (οι σελίδες που αφιερώνει, φερ' ειπείν, στην άνοδο και την πτώση του Μαραντόνα είναι εξαιρετικές), ενώ συγχρόνως καταγγέλλει τη βιομηχανοποίηση των ποδοσφαιρικών σωματείων και τη μετατροπή των ομάδων σε πολυεθνικές επιχειρήσεις που σχετίζονται πρωτίστως με τα κέρδη και δευτερευόντως με την ουσία του κατεξοχήν λαϊκού αυτού αθλήματος. 
«Με τη λογική της φιλελεύθερης οικονομίας στο χέρι, δεν μπορεί κανείς να φέρει αντίρρηση στο γεγονός ότι μία ανεξάρτητη ποδοσφαιρική εταιρεία υιοθετεί την οικονομική στρατηγική που θεωρεί πιο κατάλληλη για να έχει κέρδη. Αλλά ένα ποδοσφαιρικό σωματείο δεν παράγει λουκάνικα ή κόπιτσες. Παράγει ατομικά και κοινωνικά όνειρα, προσδοκίες ήττας και νίκης που ταυτίζονται με την ίδια τη ζωή.»
Σε αυτήν ακριβώς την ταύτιση της ομάδας με τη ζωή βρίσκεται ο τρίτος άξονας της ποδοσφαιρικής σκέψης του Μονταλμπάν: το πάθος του για τη θρυλική ομάδα της Βαρκελώνης, την Μπάρτσα, την οποία δεν κουράζεται να αποκαλεί « κάτι περισσότερο από μια ομάδα: συμβολικό στρατό της ιδέας ενός λαϊκού και κοσμικού καταλανισμού » και να αναλύει την πορεία της στο ισπανικό και το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα με ευθείες αναφορές στον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο, στην παγκοσμιοποίηση και στον αγώνα για την αυτονομία της Καταλονίας από τον συγκεντρωτισμό του ισπανικού κράτους.
Και όλα αυτά βέβαια με πανταχού παρόν το εξαίσιο χιούμορ και τη λεπτή (ή χοντρή, σε ορισμένες περιπτώσεις) ειρωνεία του Μονταλμπάν. Π.χ. «Με τους προπονητές ποδοσφαίρου συμβαίνει ό,τι και με τους κριτικούς της λογοτεχνίας ή των εικαστικών τεχνών: μαθαίνουν να διαβάζουν ή να βλέπουν μία φορά στη ζωή τους », και προσπαθούν να εφαρμόσουν το σύστημα που γνωρίζουν σε όποια ομάδα και αν κληθούν να εργαστούν, με όποιους παίχτες και αν έχουν στη διάθεσή τους. Οι αναλογίες και οι ομοιότητες με το ελληνικό ποδόσφαιρο είναι δεκάδες.
«Το ποδόσφαιρο διήνυσε σε εκατό χρόνια τα ίδια στάδια που άλλες εκφράσεις του πολιτισμού άργησαν αρκετούς αιώνες να διατρέξουν. Στην αρχή, την πρωτοκαθεδρία στο θέαμα την είχαν οι ποδοσφαιριστές, ύστερα την απέκτησαν οι προπονητές, οι υπεύθυνοι για τις νίκες και τις ήττες δηλαδή, και τώρα οι πραγματικοί πρωταγωνιστές της γιορτής είναι οι επιχειρηματίες, οι πρόεδροι των ομάδων.»


Πρώτη δημοσίευση: "Έξώστης", 16.6.2014