Δευτέρα, 27 Νοεμβρίου 2017

Taller de traducción literaria con el escritor Claudio Rodríguez Fer


ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΔΩΡΕΑΝ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ
 ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
CLAUDIO RODRÍGUEZ FER


Στις αρχές Δεκεμβρίου θα βρίσκεται στην Αθήνα ο γαλικιανός καθηγητής πανεπιστημίου, ποιητής και πεζογράφος Claudio Rodríguez Fer για την παρουσίαση του βιβλίου του Limiar sen límites στην ελληνική του μετάφραση με τον τίτλο Πύλες Απειράριθμες από την δρα Ισπανικής Λογοτεχνίας Θεοδώρα Γρηγοριάδου.
Με αφορμή την επίσκεψή του αποφασίσαμε να διοργανώσουμε δίωρο εργαστήριο συλλογικής μετάφρασης του μικροδιηγήματος «Maripósame», παρουσία του ιδίου του συγγραφέα στο Abanico, το Σάββατο 2/12/2017 (από 16.00 έως 18.00).  Η μετάφραση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιατί θα γίνει με βάση το γαλικιανό πρωτότυπο, αλλά και τη μετάφρασή του στα ισπανικά (από τον ίδιο τον συγγραφέα)
Όσοι/ες ενδιαφέρεστε μπορείτε να δηλώσετε συμμετοχή στο Abanico (info@abanico.gr ή 210 3251214) μέχρι την Τρίτη στις 20.00 – ο αριθμός συμμετοχών είναι περιορισμένος και η συμμετοχή δωρεάν
Από τα Μεταφραστικό Τμήμα του ABANICO
Κων/νος Παλαιολόγος και Νίκος Πρατσίνης
Abanico
Kολοκοτρώνη 12, 1ος όρ. Σύνταγμα


MARIPÓSAME

Julio Cortázar nos contó, mientras tomábamos una baguette rellena de queso de Camembert con una copa de vino de Borgoña en el Café Cluny del bulevar Saint-Michel de París, que la expedición a las islas griegas fuera una locura romántica nacida en una terraza parisiense y que terminara apenas encontraron el ídolo de las Cícladas, en las ruinas soñadas de la isla de Thera, con su erótica y elegantísima silueta de líneas elementales, tan primitivas como modernas.
Según Cortázar, el albo cuerpo lunar anterior a toda historia, les evocó ancestrales ceremonias y les inspiró rituales inmolaciones presididas por aquella especie de ídolo de los orígenes, provisto de ausente rostro inexpresivo, concentrada nariz tensa, indefinibles senos difuminados y amorosos brazos ceñidos al vientre por encima del triángulo sexual.
Vi por primera vez el ídolo en un anticuario de la calle de la Bûcherie, cerca del río Sena, donde permanecía rodeado de otras figuras cicládicas con forma de violín. Tenía en frente una delicada mujer de porcelana leyendo de pie un libro seguramente extranjero como su extraña sensibilidad, tan ajena al brutal y cruento mundo en que vivimos. Creo que fue allí donde, inconscientemente, decidí viajar en busca de aquel arquetipo imposible que me obsesionaba en volcánica erupción permanente.
Por eso siempre supe que iríamos y que volveríamos al Museo Cicládico de Atenas en busca de la placenta perdida de aquellos misterios de los orígenes, y de tres en tres volvemos fatalmente al círculo de las Cícladas, acaso porque allí estaba el molde ancestral de la forma cíclica, del rostro potencial originario, de la solar nariz marmórea, de los senos lunares en sicigia, en fin, de los brazos ciñendo siempre el vientre, a veces preñado en ritual fértil, según la mirada minoica; a veces protegido del dolor menstrual, según la mirada micénica.
Se repitieron los ritos, porque nadie puede evitar el molde de lo primigenio, en la cima del volcán que produjo la explosión más potente que existió en la Tierra, pero la tercera vez sucedió lo imposible, que es lo único que verdaderamente sucede en Thera. Hacía mucho calor o, por lo menos, yo lo sentía, pero el sudor pánico que me cegaba los ojos me fundió con las lágrimas celestes de aquel multiplicado ídolo femenino, cuya sangre ya no era sacrificial, sino natural y vitalmente menstrual.
- Ascenderemos, juntos y solitarios, había prometido convertida ya en el árbol milagroso y arcaico, sin hojas verdes ni flores brancas, que solamente daba frutos azules como sus alas amatorias.

Claudio Rodríguez Fer


BOLBORÉTAME

Julio Cortázar contounos, mentres tomabamos unha baguette rechea de queixo de Camembert cunha copa de viño de Borgoña no Café Cluny do bulevar Saint-Michel de París, que a expedición ás illas gregas fora unha loucura romántica nacida nunha terraza parisiense e que terminara apenas encontraron o ídolo das Cícladas, nas ruínas soñadas da illa de Thera, coa súa erótica e elegantísima silueta de liñas elementais, tan primitivas como modernas.
Segundo Cortázar, o albo corpo lunar anterior a toda historia, evocoulles ancestrais cerimonias e inspiroulles rituais inmolacións presididas por aquela especie de ídolo das orixes, provisto de ausente rostro inexpresivo, concentrado nariz tenso, indefinibles seos difuminados e amorosos brazos cinguidos ao ventre por encima do triángulo sexual.
Vin por primeira vez o ídolo nun anticuario da rúa da Bûcherie, preto do río Sena, onde permanecía rodeado doutras figuras cicládicas con forma de violín. Tiña en fronte unha delicada muller de porcelana lendo de pé un libro seguramente estranxeiro como a súa estraña sensibilidade, tan allea ao brutal e cruento mundo en que vivimos. Creo que foi alí onde, inconscientemente, decidín viaxar na procura daquel arquetipo imposible que me obsesionaba en volcánica erupción permanente.
Por iso sempre souben que iriamos e que volveriamos ao Museo Cicládico de Atenas na procura da placenta perdida daqueles misterios das orixes, e de tres en tres volvemos fatalmente ao círculo das Cícladas, acaso porque alí estaba o molde ancestral da forma cíclica, do rostro potencial orixinario, do solar nariz marmóreo, dos seos lunares en sicixia, en fin, dos brazos cinguindo sempre o ventre, ás veces preñado en ritual fértil, segundo a mirada minoica; ás veces protexido da dor menstrual, segundo a mirada micénica.
Repetíronse os ritos, porque ninguén pode evitar o molde do primixenio, na cima do volcán que produciu a explosión máis potente que existiu na Terra, pero a terceira vez sucedeu o imposible, que é o único que verdadeiramente sucede en Thera. Facía moita calor ou, polo menos, eu a sentía, mais o suor pánico que me cegaba os ollos fundiume coas bágoas celestes daquel multiplicado ídolo feminino, cuxo sangue xa non era sacrificial, senón natural e vitalmente menstrual.
- Ascenderemos, xuntos e solitarios, prometera convertida xa na árbore milagrosa e arcaica, sen follas verdes nin flores brancas, que soamente daba froitos azuis como as súas alas amatorias.

Claudio Rodríguez Fer



Κυριακή, 26 Νοεμβρίου 2017

Δύο (ακόμα) ποιήματα του Γιώργου Αλισάνογλου μεταφρασμένα στα ισπανικά

[Νάρκες ]

Όνειρο η γυναίκα με τις κομμένες αρτηρίες
ο Δούναβης που θα έφερνε πίσω τον πατέρα
η πτώση του Τείχους στα νυφικά σου τριαντάφυλλα
Όνειρο η ψυχή που άρχισε να φουσκώνει σαν μπαλόνι
μέχρι που έκρυψε τον ήλιο

Όνειρο ότι θα ερχόμουν στον κόσμο από το αίμα των χεριών σου
ο άντρας που χάθηκε στα υδροφόρα θεμέλια δυο πολιτισμών
το φάντασμα με το νυφικό που κρεμάστηκε στο Τείχος
Όνειρο το φως που γιγαντώθηκε πάνω από τα φτασμένα όρια
κι έμεινε εκεί απόμακρο από τις εποχές
                                             να φωτίζει το τέλος της ιστορίας   
Όνειρο ήταν η ανάσα σου πάνω στις μικρές ανοιξιάτικες νάρκες

[Minas]      

Una ilusión la mujer de las arterias cortadas
el Danubio que traería de regreso a padre
la caída del Muro en tus rosas nupciales
Una ilusión el alma que empezó a inflarse como globo
hasta cubrir el sol

Una ilusión que yo vendría al mundo por la sangre de tus manos
el hombre que se perdió en los cimientos acuíferos de dos culturas
el fantasma con el vestido de novia que se ahorcó en el Muro
Una ilusión la luz que se agigantó sobre los límites ya alcanzados
y se quedó allá distante de las épocas
                                               para iluminar el fin de la historia

Una ilusión fue tu aliento sobre las pequeñas minas primaverales



[Ulysses / Circe]

Η μητέρα μου είναι μετανάστης
κρατάει στο μυαλό της την επινόηση
ενός  ποιήματος
που πάντα έρχεται πολύ αργά
εγώ λέει είμαι υπόλοιπο μιας επινόησης
που δεν πραγματώθηκε ακόμη
αν όμως κάποτε εμφανιστώ ως δημιούργημα
η μητέρα λέει θα είμαι ποίημα
μια ρωγμή στην απελπισία της
όμως πιθανόν τότε να μην έχω καμιά
άλλη χρησιμότητα
γιατί συνήθως τα ποιήματα σε τίποτε
δεν χρησιμεύουν παρά μόνον
ως πρόσκαιρα αναχώματα
σε μια –ήδη ξεπερασμένη-
στιγμιαία σύγκρουση με τον εαυτό μας
η μητέρα λέει, πως
τότε θα αναγκαστώ να σκοτώσω την μητέρα
μιας και καταργώντας τον ποιητή
εμφανίζεται η  ποίηση
όμως λέει επίσης,
πως ποτέ δεν υπήρξε αληθινή ποίηση
έτσι, γράφοντας αυτά τα λόγια
απλώς μαθαίνω να σκιαγραφώ
το αντίπαλο δέος
των συντριπτικών συγκρούσεών μου
η μητέρα λέει, αυτή
είναι μια καλή άσκηση
για να διαχωρίσουμε τους ρόλους μας
να πάψει να με φωνάζει Κίρκη
να πάψω να την λέω Οδυσσέα

[Ulysses / Circe]
                                 
Mi madre es emigrante
en la mente lleva la invención
de un poema
que siempre está llegando muy tarde
dice que  soy lo que queda de una invención
que aún no se ha realizado
y si algún día llego a aparecer como creación
dice mi madre que seré un poema
una grieta en su desesperanza
pero es posible que para entonces ya no tenga
utilidad alguna
ya que a menudo los poemas
no sirven sino
como barreras provisionales
en un – ya de por sí anticuado-
fugaz choque contra uno mismo
dice mi madre, que
para ese entonces he de matar a la madre
porque es eliminando al poeta
que aparece la poesía
pero dice también,
que jamás ha habido verdadera poesía
por ello, al escribir estas palabras
simplemente estoy aprendiendo a bosquejar
al rival imponente
de mis devastadores choques
dice mi madre que esta
es una buena práctica 
para diferenciar nuestros papeles
para que ella deje de nombrarme Circe
y para que yo deje de llamarla Ulises


Η μετάφραση των  ποιημάτων του Γιώργου Αλισάνογλου είναι προϊόν του μαθήματος που διδάσκει ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος στο πλαίσιο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΑΠΘ. Συμμετείχαν οι Flor de María Nochebuena, Χαρίκλεια Κουτρούμπα, Ελένη Παντελίδου και Σταύρος Χατζής.


Δευτέρα, 20 Νοεμβρίου 2017

VERANO en la CAJA, de Arguiró Pipini

El verano es dorado,
piedra blanca, agua fría, limonada y helado.
Blanca piedra, blanca piedra… hasta diez si puedes cuenta.
El verano es azul:
sueño con viajar, sueño con jugar.

¿Damos un paseo por el bosque?
Venid, subamos a la montaña,
por la escalera del paraíso subamos.
Τrae a Balú contigo y nos vamos.

El verano lleva sandalias, taconcitos
y chanclas con azules pececitos.
Están Nina, Ana y Tina,
están Nacho, Quique y Pancho.

¿Listos para pasear por la playa?
En la costa la ola va a romper,
los océanos voz quieren tener.
En el agua fría nos zambullimos,
vemos el fondo, sonreímos.
Encontramos conchas, ramas y estrellitas de mar,
hacemos de arena un castillo,
para que allí duerma una estrella de mucho brillo.

En verano hay bichos y cangrejitos
y luciérnagas en frasquitos.
Y ahora… ha llegado la hora
de recoger florecitas,
higos y moritas.

Mañana es mi cumpleaños,
y haré una tarta con mamá.
Leamos una historia:
Peter todo el mundo recorrió,
y todas las maravillas que vio nos contó.

En verano escuela no tenemos,
viajes con un libro hacemos.
El verano para mí es cantar y bailar,
en mi fantasía viajar.

En verano hay cerezas y de guinda dulcecito,
dame un beso sonadito.
Hay jazmines, uvas, higos y flores,
hay alegría, risas y canciones.
Por la noche huele a madreselva y a anti mosquito.
Buenas noches, mamita. Un besito.

El verano en mis brazos tuve
y dentro de la caja
al lado de mi cama lo puse.




Traducción grupal: Flor de María Nochebuena, Eduardo Lucena, Konstantinos Paleologos

Τετάρτη, 15 Νοεμβρίου 2017

Ρομπέρτο Αρλτ σε συλλογική μετάφραση / Μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη


Ρομπέρτο  Αρλτ


Απόδειξη αγάπης / Το έρημο νησί

  
Επιμέλεια μετάφρασης: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος
Πρόλογος: Marcos G. Breuer


 Σειρά Literatura / Teatro


Εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη
Νοέμβριος, 2017


Η συλλογική μετάφραση και επιμέλεια της Απόδειξης αγάπης είναι προϊόν εργαστηρίου μετάφρασης που έλαβε χώρα στο Abanico από τον Οκτώβριο έως τον Δεκέμβριο του 2016. Το εργαστήριο συντόνισε ο Αναπληρωτής καθηγητής Εφαρμοσμένης Μεταφρασεολογίας του ΑΠΘ, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Μετέφρασαν και επιμελήθηκαν οι Ανθούλα Βασιλείου, Γιώτα Γεντέκου, Αναστασία Γιαλαντζή, Χαράλαμπος Θεοδόσης, Μαρία Καραλή, Κωνσταντίνα Κιοσέ, Μαρία Μαλακάτα, Έφη Μητσούλα, Σταυρούλα Ντίντα, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, Αγγελική Παλασοπούλου, Γεωργία Παυλή, Σοφία Φερτάκη.

Η μετάφραση του Έρημου νησιού είναι προϊόν του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Επιστήμες της Γλώσσας και του Πολιτισμού», κατεύθυνση «Μετάφρασης, επικοινωνίας και εκδοτικού χώρου», του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΑΠΘ κατά το ακαδημαϊκό έτος 2016/17. Μετέφρασε η μεταπτυχιακή φοιτήτρια Μάγδα Σωποτινού, επιμελήθηκε ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος.

Η συλλογική μετάφραση και επιμέλεια του προλόγου του Μarcos G. Breuer είναι προϊόν του μαθήματος «Μετάφραση από τα Ισπανικά στα Ελληνικά» που διδάσκει ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος στο πλαίσιο του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ «Διερμηνεία και Μετάφραση», κατεύθυνση «Μετάφρασης». Συμμετείχαν οι σπουδάστριες, Ευρυδίκη Γαρούφα, Κωνσταντίνα Δασκαλοπούλου, Ιωάννα Μαρία Δεμηρτζίδου, Μαρίνα Ζβε, Μαρία Μελαδάκη.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες στην Ιφιγένεια Ντούμη για την πολύτιμη συνεισφορά της στη μεταφραστική επιμέλεια των δύο μονόπρακτων.


Παρασκευή, 10 Νοεμβρίου 2017

Μετάφραση, ένα αχάριστο επάγγελμα, της Χούλια Εσκομπάρ σε μετάφραση Μαρίας Μελαδάκη

Ο Μπόρχες, που μετέφρασε πολλά έργα, όρισε την μετάφραση ως «τη λογοτεχνική εργασία με την περισσότερη αυτοθυσία και τη λιγότερη αλαζονεία», και ο γάλλος συγγραφέας Μισέλ Τουρνιέ, επίσης μεταφραστής, τη θεωρούσε ως «άσκηση λογοτεχνικής αρετής».
Είναι προφανές ότι αμφότεροι, χωρίς να υποτιμήσουν την προφανή χρησιμότητα της μετάφρασης, την κατέτασσαν ως μια δραστηριότητα ταπεινή και συνετή, στην οποία αρμόζει κάποια συστολή. Δεν είχαν άδικο, όπως δεν είχε και ο Ορτέγα ι Γκασέτ όταν τη χαρακτήρισε ως υφιστάμενη δραστηριότητα. Με αυτοθυσία ή όχι, είναι σίγουρο ότι πρόκειται για ένα εξαρτώμενο έργο, καθώς βασίζεται σε ένα ξένο κείμενο, αλλά ταυτόχρονα πρόκειται για ένα έργο δημιουργίας, και ως τέτοιο είναι μια κυριαρχική πράξη ανεξαρτησίας, δηλαδή μια επιλογή.
Κανένα κείμενο δεν είναι οριστικό, και ακόμα λιγότερο αν πρόκειται για μετάφραση. Ελάχιστοι θα τολμούσαν να τροποποιήσουν ένα κλασικό έργο σαν τον Δον Κιχώτη, για παράδειγμα, αλλά κανείς δεν διστάζει να αναθεωρήσει ή να προσαρμόσει μια μετάφραση στο πνεύμα των καιρών, όσο υποδειγματική και αν θεωρείται. Οι συγγραφείς είναι απρόσβλητοι, η γλώσσα όμως όχι, και η μετάφραση είναι πριν απ’ όλα μια γλωσσική πράξη. Ο μεταφραστής, πέρα από το γεγονός ότι είναι ο δραγουμάνος μιας άλλης γλώσσας, δημιουργεί λόγο στη δική του, όπως ο συγγραφέας, και εκεί σταματάει η σχέση ανάμεσα στη μετάφραση και τη δημιουργία, όσο και αν αυτό πληγώνει κάποιους μεταφραστές.
Και κάτι ακόμη, για να μεταφράσει κάποιος λογοτεχνία ή επιστήμη δεν είναι απαραίτητο να είναι λογοτέχνης ή επιστήμονας· και όταν κάποιος μεταφράζει βρίσκεται περιορισμένος από το κείμενο του άλλου, λες και είναι ο οποιοσδήποτε: αυτό που κάνει δεν είναι τίποτα περισσότερο από τα να γράψει στη γλώσσα του αυτό που στην πραγματικότητα συνέβη σε έναν άλλο στη δική του γλώσσα. Μπορχική κατάσταση. Σκέφτομαι ότι έτσι ίσως εξηγείται αυτό που είπε ο Καμπρέρα Ινφάντε, συγγραφέας που είχε εργαστεί κάποιες φορές και ως μεταφραστής, σχετικά με τη διαφορά ανάμεσα σε αυτούς τους δύο: εκεί όπου τολμάει ο συγγραφέας, ο μεταφραστής διστάζει. Αλίμονό του αν δεν δίσταζε!


H Julia Escobar είναι ισπανίδα μεταφράστρια, πρώην πρόεδρος της ΑΡΕΤΙ (Asociación Profesional Española de Traductores e Intérpretes).

To παρόν δοκίμιο μεταφράστηκε από τη Μαρία Μελαδάκη στο πλαίσιο του μαθήματος «Μετάφραση από τα Ισπανικά στα Ελληνικά» που διδάσκει ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος στο πλαίσιο του Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ «Διερμηνεία και Μετάφραση», κατεύθυνση «Μετάφρασης».