Μεφιστοφελικό
χαμόγελο
ΧΟΥΑΝ ΧΟΣΕ ΜΙΓΙΑΣ,
El País,
10 Οκτωβρίου 2025
Τα ίδια παπούτσια
που το πρωί μού είναι μεγάλα το απόγευμα με στενεύουν. Πώς θα μου είναι όταν
πεθάνω; Το θέμα με το μέγεθος των ποδιών αποτελεί μυστήριο. Αλλάζει ανάλογα με
την ώρα, τη διάθεση και τη δύναμη της βαρύτητας, που κατά τη διάρκεια της
ημέρας κάνει να συσσωρεύονται υγρά στο κάτω μέρος του σώματος (για αυτό πρέπει
πάντα να αγοράζουμε παπούτσια το απόγευμα, όταν τα πόδια φτάνουν στο μέγιστο
μέγεθός τους). Έχω μια παρόμοια σχέση με τις τύψεις, τις ενοχές. Αυτές που μου
φαίνονται διαχειρίσιμες το μεσημέρι παίρνουν τεράστιες διαστάσεις το ξημέρωμα μέχρι
το σημείο να με κάνουν να πετάξω τα σκεπάσματα, μιας και όταν είναι κανείς
όρθιος μπορεί να τις αντέξει καλύτερα από ότι όταν βρίσκεται σε ύπτια θέση, με
τα μάτια ανοιχτά να κοιτάζουν το ταβάνι. Τα ταβάνια των υπνοδωματίων και των
δωματίων ξενοδοχείου μοιάζουν λίγο με κινηματογραφική οθόνη όπου, από μια
ηλικία και μετά, ο διάβολος προβάλλει την ταινία της ζωής σου.
«Τα βλέπεις;», λέει,
«αν με είχες ακούσει εδώ κι εδώ, αν είχες επιλέξει αυτό αντί για το άλλο, αν
δεν είχες βγει για φαγητό εκείνο το βράδυ, αν δεν έτρωγες κόκκινα κρέατα, αν
μου είχες πουλήσει την ψυχή σου όταν έπρεπε… Οι ψυχές χάνουν κατά πολύ την αξία
τους όταν φεύγουν από τον παραχωρησιούχο, εκτός του ότι τώρα αγοράζω μόνο
σώματα».
Στην τελική,
τίποτα δεν είναι μεγάλο ή μικρό με απόλυτους όρους. Εμένα η λέξη «μέγας» πάντα
μου φαινόταν μικρή. Πράγματι, έχει ένα γράμμα λιγότερο από το «μικρός», λες και
υπάρχει καμιά μεγάλη διαφορά. Η γλώσσα είναι γεμάτη γραμματικές και
ορθογραφικές αντιφάσεις που μοιάζουν λίγο σαν να μας εμπαίζουν. Δεν είναι
φυσιολογικό το «μονοσύλλαβος» να έχει πέντε συλλαβές ή η «συντομογραφία» τόσα
πολλά γράμματα. Λέξεις που, τελικά, δεν κάνουν το χρέος τους κι απογοητεύουν,
όπως κι εμείς απογοητεύουμε (και μας απογοητεύουμε) ή δεν κάνουμε το χρέος μας.
Όλα αυτά τα ανέφερα για να πω κάτι που μου διέφυγε με τη φλυαρία. Αφήνεις τα
σημαντικά για αργότερα και στο τέλος τα ξεχνάς.
«Τι θα θέλατε;» με
ρωτά ο σερβιτόρος.
«Έναν καφέ με
γάλα».
«Σε φλυτζάνι μέγα
ή μικρό;», επιμένει με μεφιστοφελικό χαμόγελο.
Χουάν Χοσέ Μιγιάς
Συγγραφέας και
δημοσιογράφος (1946). Το έργο του, που έχει μεταφραστεί σε 25 γλώσσες, έχει
κερδίσει, μεταξύ άλλων, τα βραβεία Nadal, El
Planeta και το Εθνικό Βραβείο
Διηγήματος, εκτός από το βραβείο δημοσιογραφίας Miguel
Delibes. Ξεχωρίζουν τα μυθιστορήματα του El desorden de tu nombre, El Mundo και Que nadie duerma. Συνεργάζεται με
διάφορα έντυπα μέσα ενημέρωσης και την εκπομπή A
vivir του ραδιοφωνικού σταθμού SER.
Η μετάφραση είναι προϊόν του Εργαστηρίου Λογοτεχνικής Μετάφρασης
Ισπανικά > Ελληνικά που συντονίζει ο καθηγητής και μεταφραστής Κωνσταντίνος
Παλαιολόγος στο Τμήμα Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΑΠΘ. Συμμετείχαν οι:
Όλγα Αναστασιάδου, Αικατερίνη Γιασιράνη, Χριστίνα Δημητρίου, Βάλλια
Εμμανουηλίδου, Παντελής Κουτσιανάς, Μαρία Μανωλοπούλου, Χριστίνα Μπατσίλα,
Χρύσα Παπανικολάου, Ζαχαρίας Χιονίδης, Marcela Fernández
Márquez, Daniel Jiménez Martín.
