Δευτέρα 5 Δεκεμβρίου 2022

Συνέντευξη του César Aira στον Ιωάννη Κοντό για την ελληνική έκδοση του Πώς έγινα καλόγρια για το ΠόληΚ

 

Σέσαρ Άιρα: «Όλη η απόλαυση της γραφής είναι το να ανακαλύψεις μια ιστορία»


Κριτική ματιά στην κοινωνικοπολιτική κατάσταση της Αργεντινής και συνάμα μια σουρεαλιστική «ανατομία» της παιδικής ψυχοσύνθεσης, η νουβέλα του εκλεκτού Αργεντίνου συγγραφέα Σέσαρ Άιρα Πώς έγινα καλόγρια σε καθηλώνει.

Το ίδιο και η επικοινωνία που είχαμε μαζί του με αφορμή την πρόσφατη κυκλοφορία του βιβλίου στα ελληνικά από τις εξίσου εκλεκτές Εκδόσεις Carnívora.

Mολονότι ο τίτλος της πρόσφατα μεταφρασμένης στα ελληνικά νουβέλας σας Πώς έγινα καλόγρια παραπέμπει σε μια αναγνωστική εμπειρία με θρησκευτικές υποδηλώσεις, τελικά αποδεικνύεται «παραπλανητικός».

Απολαμβάνετε το να «παίζετε» με τις προσδοκίες των αναγνωστών; Αποτελεί για εσάς η γραφή μια διαδικασία παιγνιώδη, αμφίσημη, ανοιχτή στο απρόσμενο;

Παιγνιώδης και απρόσμενη είναι μια καλή περιγραφή. Το απρόσμενο είναι κάτι πολύ σημαντικό για μένα. Δεδομένου ότι δε γράφω βάσει σχεδίου, αλλά ακολουθώ ό,τι μου αποκαλύπτει η ίδια η γραφή, ο δρόμος είναι γεμάτος εκπλήξεις.

Επιπλέον, ως δευτερεύον πλεονέκτημα, αποφεύγεις την κατά κόρον θεματοποίηση, όταν αλλάζεις θέμα κάθε δυο τρεις σελίδες και διατηρείς ως συνδετικό νήμα μόνο το λογοτεχνικό παιχνίδι.

Τα μυθιστορήματά μου δεν είναι μυθιστορήματα «για» ή «σχετικά με» το ένα ή το άλλο, γεγονός το οποίο τα φέρνει πιο κοντά στη δημοσιογραφία μάλλον, παρά στη λογοτεχνία.

Διαδραματίζει, κατά τα άλλα, η θρησκεία κάποιον ρόλο στην καθημερινότητά σας;

Όχι. Υποθέτω ότι η πλειονότητα όσων στρέφονται στη θρησκεία το κάνει αναζητώντας κάτι ποιητικό ή θαυματουργό που ξεπερνάει την πεζή πρόζα της καθημερινότητας.

Για τον σκοπό αυτό εγώ έχω τη λογοτεχνία, την τέχνη, τη μουσική, δεν χρειάζομαι τη θρησκεία.

Οι θρησκευτικές υποδηλώσεις μπορεί να απουσιάζουν από την Καλόγρια…, οι σουρεαλιστικές και ντανταϊστικές αναφορές, όμως, αφθονούν. Θα έλεγα, μάλιστα, ότι «κλείνετε το μάτι» σ’ αυτές.

Εμπνέεστε από τα συγκεκριμένα καλλιτεχνικά ρεύματα;

Όταν, στην πρώτη μου νιότη, ανακάλυψα τον σουρεαλισμό και τον ντανταϊσμό, βρήκα το μοντέλο, την έμπνευση η οποία μου επέτρεψε να πιστέψω ότι αξίζει τον κόπο να γράφει κανείς.

Παραμένω πιστός σε εκείνη τη μαθητεία και παριστάνω ότι δεν ακούω όσους λένε -και το λένε όλοι- ότι πρόκειται για κινήματα νεκρά και ξεπερασμένα. Πιστεύω, τουναντίον, ότι πρόκειται για τα μόνα που είναι πραγματικά ζωντανά.

«Υπάρχουν αυτοσχεδιασμοί που αξίζουν όσο όλη η τέχνη», γράφετε προς το τέλος του βιβλίου. Σε τι συνίσταται η σπουδαιότητα των αυτοσχεδιασμών για εσάς;

Επαναλαμβάνω όσα είπα προηγουμένως για τα πλεονεκτήματα του αυτοσχεδιασμού.

Στην περίπτωσή μου δεν πρόκειται για συνειδητή απόφαση, αλλά για έναν φυσικό τρόπο γραφής. Όλη η απόλαυση της γραφής, ή ένα σημαντικό κομμάτι της, για μένα είναι το να ριχτείς στην περιπέτεια, να ανακαλύψεις μια ιστορία.

«Η ζωή μου ήταν η ζωγραφιά μου», «ομολογεί» κάπου η/ο Σέσαρ. Αν δεν ήσασταν συγγραφέας (και μεταφραστής), θα μπορούσατε να είστε ζωγράφος; Το έχετε προσπαθήσει καθόλου;

Όχι, δεν είμαι καλός στη ζωγραφική, ή έτσι τουλάχιστον πιστεύω, αφού ποτέ μου δεν τη δοκίμασα. Την εξασκώ, όμως, κατά κάποιο τρόπο γράφοντας, επειδή η φαντασία μου είναι οπτική και όλα όσα γράφω είναι περιγραφές πολύχρωμων νοερών πινάκων.

Μικρή σε έκταση -όπως λίγο πολύ όλες οι συγγραφικές περιπέτειές σας-, αλλά πυκνό σε νοήματα, το Πώς έγινα μια καλόγρια «καταδύεται» στο ονειρικό/γκροτέσκο σύμπαν της πιτσιρίκας/του πιτσιρίκου Σέσαρ.

Σας γοητεύει η παιδική ηλικία ως «πρώτη ύλη»; Είχε, μήπως, «γεύση» παγωτού (φράουλα); Υπήρξατε ο ίδιος ένα «αντισυμβατικό» παιδί; Σκαρώνατε, αφηγούσασταν ιστορίες μικρός;

Η περιγραφή μου ως παιδί συνοψίζεται σε μια και μόνο λέξη: μύωψ.

Αυτό τα λέει όλα σε μια εποχή (τη δεκαετία του ’50) κατά την οποία τα διοπτροφόρα παιδιά ήταν κάτι το ασυνήθιστο και ο κόσμος τα έβλεπε περίπου ως τέρατα, τα λέει όλα για την απομόνωση, την ντροπή, τη ζωή με τη φαντασία, το καταφύγιο στα βιβλία.

Δεν ξέρω αν ήταν χάρη στα βιβλία ή από φυσικού μου, είχα την τύχη να είμαι υπέρμετρα έξυπνος, και έτσι κατάφερα να ξεπεράσω όλες τις αντιξοότητες που προέρχονταν από τη μυωπία, το μπούλινγκ και το υπανάπτυκτο χωριό στο οποίο μεγάλωσα.

To φύλο της/του Σέσαρ δεν προσδιορίζεται κατηγορηματικά. Εκτός από τις αναγνωστικές προσδοκίες, σας αρέσει, λοιπόν, να ανατρέπετε και τα έμφυλα στερεότυπα, τους έμφυλους ρόλους;

Όχι, είναι ήδη πάρα πολύς ο κόσμος που μιλάει για το φύλο και τα άβατάρ του, ώστε να μπω κι εγώ στη συζήτηση.

Το μυθιστόρημά μου αυτό το έγραψα πριν από πολλά χρόνια, ακολουθώντας υποσυνείδητες παρορμήσεις, για τις οποίες δεν μπορώ να δώσω εξηγήσεις.

Με περισσότερα από 100 βιβλία στο ενεργητικό σας, δικαίως περιγράφεστε ως «υπερπαραγωγικός».

Aπό ποια ανάγκη -ή ακόμα και αγωνία- πηγάζει η συγγραφική υπερδραστηριότητά σας; Έχετε ποτέ έρθει αντιμέτωπος με το διαβόητο «συγγραφικό μπλοκάρισμα»;

Στην πραγματικότητα, γράφω πολύ λίγο. Έχω κουραστεί να το λέω και δε με πιστεύουν, αλλά είναι η αλήθεια. Γράφω μόλις μια σελίδα τη μέρα, ή μισή. Το κόλπο είναι πως ό,τι και να γράψω μου κάνει.

Η ακραία βραδύτητα με την οποία συντάσσω κάθε φράση και ο χρόνος που μου παίρνει για να το κάνω, μου εξασφαλίζουν ότι το αποτέλεσμα είναι το καλύτερο που μπορώ να κάνω.

Και το κάνω κάθε μέρα, επειδή δεν έχω τι άλλο να κάνω κι επειδή μ’ αρέσει να το κάνω. Αυτό μου εξασφαλίζει 300 σελίδες το χρόνο, σαν να λέμε τρία απ’ τα βιβλιαράκια μου των εκατό σελίδων.

Όπως βλέπετε, αυτή η υπερπαραγωγικότητα δεν είναι παρά μια καλά υπολογισμένη ταχυδακτυλουργία.

«Το αυθεντικό δεν είναι πιστό στη μετάφραση», έγραφε ο Μπόρχες. Δεδομένου ότι είστε και μεταφραστής -και μάλιστα πολύ έμπειρος-, πιστεύετε πως κάτι πάντα θα μας διαφεύγει και κάπου θα ελλοχεύει- και όχι μόνο στη μετάφραση;

Οφείλω να πω ότι δεν έγινα μεταφραστής από κλίση, αλλά από ανάγκη να βγάλω τα προς το ζην και δεν μπορώ να καυχηθώ υπερβολικά για δημιουργική απιστία στα διαβόητα μπεστ σέλερ που μετέφραζα.

Ωστόσο, ναι, ακόμα και στον καλύτερο μεταφραστή μπορεί να ξεφύγει ένα λάθος, να αφαιρεθεί, να του διαφύγει μια ψευδόφιλη λέξη.

Οι εκδοτικοί πρέπει να πληρώνουν ένα μισθό παραπάνω για να έχουν έναν καλό διορθωτή, ο οποίος και να επιμελείται τα βιβλία προτού τα στείλουν στο τυπογραφείο.

Και οι αναγνώστες πρέπει να μαθαίνουν ξένες γλώσσες, ώστε να διαβάζουν λιγότερες μεταφράσεις.

Η μετάφραση του βιβλίου σας στα ελληνικά από τον εκδοτικό οίκο Carnívora αποτελεί το συλλογικό «προϊόν» της ενασχόλησης 16 μεταφραστριών και μεταφραστών σε καιρούς πανδημίας.

Σχεδόν μυθιστορηματικό μού φαίνεται αυτό. Εσάς;

Δεν το ήξερα, ακούγεται πολύ ενδιαφέρον. 100 σελίδες, 16 μεταφραστές. Αυτοί οι δύο αριθμοί προσφέρονται για ποικίλα λογοτεχνικό-μαθηματικά παιχνίδια, όπως σουντόκου φτιαγμένα από λέξεις και κεφάλαια.

(Ανθρωπο)γεωγραφία αντιφατική, ποικιλόμορφη και συχνά συγκρουσιακή, η Λατινική Αμερική τροφοδοτεί αδιάλειπτα τις ελπίδες, τα οράματα και τις φαντασιώσεις πολλών «Δυτικών».

Αν και φαινομενικά αταξινόμητος, πώς σχετίζεστε με την τρέχουσα καλλιτεχνική και πολιτική πραγματικότητα του τόπου καταγωγής σας;

Έγραψα ένα Λεξικό Λατινοαμερικάνων Συγγραφέων και μελέτησα με ενθουσιασμό τον λογοτεχνικό θησαυρό που συγκεντρώθηκε σε τούτη την ήπειρο από τον 16ο αι. και μετά.

Αυτό, ωστόσο, έμεινε στο παρελθόν και τα ώριμα αναγνώσματά μου ήταν κυρίως ευρωπαϊκά.

Δε νιώθω ενοχή, απ’ τη μια επειδή λόγω του Λεξικού πλήρωσα τον πρέποντα φόρο τιμής, απ’ την άλλη επειδή αν ένας αναγνώστης δεν επιλέγει ελεύθερα τι θα διαβάσει, καλύτερα να μη διαβάζει καθόλου.

Ευχαριστώ θερμά την Ασπασία Καμπύλη για την καλοσύνη και τη φροντίδα με τις οποίες καταπιάστηκε με τη μεταφράση των ερωτήσεών μου στα ισπανικά και των απαντήσεων του συγγραφέα στα ελληνικά.

Η νουβέλα του Σέσαρ Άιρα Πώς έγινα καλόγρια κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Carnívora σε συλλογική μετάφραση 16 μεταφραστριών και μεταφραστών.

Κατά αλφαβητική σειρά, οι μεταφράστριες/μεταφραστές είναι οι εξής:

Μαρία Αθανασιάδου, Κωνσταντίνα Γερασίμου, Αναστασία Γιαλαντζή, Μαρία Ζαγγίλη, Μαρία Καλουπτσή, Μαρία Καραλή, Κανέλλα Λιακοπούλου, Νίκος Μανουσάκης, Αλίκη Μανωλά, Χρυσούλα Ξένου, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, Αγγελική Παλασοπούλου, Στέλλα Σουφλέρη, Σοφία Φερτάκη, Ναταλί Φύτρου, Σταύρος Χατζής.

https://poli-k.net/sesar-aira-oli-apolaysi-tis-grafis-e/ 27/11/2022

Πέμπτη 1 Δεκεμβρίου 2022

Νέο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Δημιουργική Γραφή» (ΔΗΓ) στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο


Νέο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Δημιουργική Γραφή» (ΔΗΓ)

στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

 

Το νέο ΠΜΣ «Δημιουργική Γραφή» (ΔΗΓ) του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου δέχεται ήδη αιτήσεις φοιτητών και ξεκινά τη λειτουργία του τον Μάρτιο 2023. Προσφέρονται 160 θέσεις σε απόφοιτους ΑΕΙ από ευρύ φάσμα γνωστικών αντικειμένων.

Αντικείμενο του νέου ΠΜΣ, το οποίο προσφέρεται αποκλειστικά εξ αποστάσεως, είναι η Δημιουργική Γραφή ως ερευνητικό πεδίο, ως εκπαιδευτικό εγχείρημα και ως πολιτισμική πρακτική, ενώ παράλληλα εξετάζονται συστηματικά οι εφαρμογές της σε ποικίλα καλλιτεχνικά και επικοινωνιακά περιβάλλοντα, στον ψηφιακό πολιτισμό και στις σύγχρονες εκδοτικές πρακτικές. Το νέο ΠΜΣ προσφέρει θεωρητική κατάρτιση και πρακτικές δεξιότητες στη σύνθεση, την κριτική πρόσληψη και την επιμέλεια κειμένων, που εμπίπτουν σε μεγάλο φάσμα ειδών και μορφών του γραπτού λόγου (λογοτεχνικών κειμένων, δοκιμίων, θεατρικών έργων, δημοσιογραφικών άρθρων, κινηματογραφικών σεναρίων κ.ά.), καθώς και στη χρήση συναφών ψηφιακών εφαρμογών και εκπαιδευτικών μεθόδων και τεχνικών. Οι γνώσεις και δεξιότητες που προσφέρει το νέο  ΠΜΣ μπορούν να αξιοποιηθούν σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες, καθώς και σε ποικίλους τομείς πολιτιστικού ενδιαφέροντος (εκδόσεις, πολιτιστική διαχείριση, δημοσιογραφία και επικοινωνία, τουρισμός κ.ά.). Το ΠΜΣ προσφέρει επίσης στους φοιτητές του στέρεα εφόδια για περαιτέρω ερευνητική εξειδίκευση, αλλά και για την ουσιαστική καλλιέργεια των προσωπικών τους συγγραφικών επιδιώξεων σε διάφορα είδη του γραπτού λόγου (ποίηση, πεζογραφία, δοκίμιο, θέατρο, κινηματογραφικό σενάριο, λογοτεχνική μετάφραση, λογοτεχνική κριτική, ψηφιακή λογοτεχνία κ.ά.).

Το νέο ΠΜΣ είναι διετούς διάρκειας και δέχεται πτυχιούχους από ευρύτατο φάσμα γνωστικών πεδίων, με βασική προϋπόθεση το ουσιαστικό τους ενδιαφέρον για τη Δημιουργική Γραφή στις διάφορες εκφράσεις και εφαρμογές της. Οι φοιτήτριες και φοιτητές του ΠΜΣ παρακολουθούν δέκα Θεματικές Ενότητες εξαμηνιαίας διάρκειας με πολλές δυνατότητες επιλογής, που τους επιτρέπουν να καλλιεργήσουν προσωπικές κλίσεις και ενδιαφέροντα και να χαράξουν τις προσωπικές τους μαθησιακές διαδρομές. Προσφέρεται επίσης η δυνατότητα συμμετοχής σε ειδικά σεμινάρια, συναντήσεις με συγγραφείς και δημόσιες αναγνώσεις, καθώς και δημοσίευσης λογοτεχνικών συνεργασιών και συμμετοχής στην έκδοση του λογοτεχνικού περιοδικού του Προγράμματος. Η φοίτηση στο ΠΜΣ ολοκληρώνεται με Πρακτική Άσκηση ή εκπόνηση Μεταπτυχιακής Διπλωματικής Εργασίας.

Το έντυπο και πολυμεσικό εκπαιδευτικό υλικό του νέου ΠΜΣ έχει δημιουργηθεί από έμπειρους καθηγητές έξι ελληνικών Πανεπιστημίων (ΑΠΘ, ΔΠΘ, ΕΑΠ, ΕΚΠΑ, Ιονίου και Κρήτης) σε συνεργασία με αναγνωρισμένους συγγραφείς (ποιητές, πεζογράφους, θεατρικούς συγγραφείς και σεναριογράφους) και ειδικούς ερευνητές. Τα γνωστικά αντικείμενα των Θεματικών Ενοτήτων που προσφέρονται στο πλαίσιο του Προγράμματος είναι τα ακόλουθα:

·         Λογοτεχνική Θεωρία, Αναγνωστική Ανταπόκριση και Δημιουργική Γραφή

·         Ευρωπαϊκή Λογοτεχνία, 18ος-20ός αι. (Ρεύματα, Σχολές και Συγγραφείς)

·         Νεοελληνική Λογοτεχνία (19ος–20ός αι.): Κείμενα, αναγνώσεις, αναθεωρήσεις

·         Πεζογραφία και ποίηση: Λογοτεχνική Ιστορία και Μορφές

·         Εργαστήριο Δημιουργικής Γραφής I (Ποίηση-Πεζογραφία)

·         Δημιουργική Γραφή και Εκπαίδευση

·         Λογοτεχνική Μετάφραση και Δημιουργική Γραφή

·         Επιμέλεια, διόρθωση και έκδοση κειμένων

·         Η Λογοτεχνία στον Ψηφιακό Κόσμο

·         Οι Λόγοι της Επικοινωνίας, της Διαφήμισης και των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης

·         Δημιουργική Θεατρική Γραφή

·         Δημιουργική Κινηματογραφική Γραφή

·         Εργαστήριο Δημιουργικής Γραφής IΙ (Θέατρο-Κινηματογράφος)

 

Δυνατότητα υποβολής αιτήσεων έως τις 4 Ιανουαρίου 2023, εφόσον ο προσφερόμενος αριθμός θέσεων δεν συμπληρωθεί νωρίτερα.

Περισσότερες πληροφορίες:

https://www.eap.gr/education/postgraduate/biannual/dimiourgiki-grafi/


 

Κυριακή 27 Νοεμβρίου 2022

4 Διηγήματα των 100 λέξεων του Ζόρντι Σεμπριάν, Μετάφραση: Βάσω Χρηστάκου

                                    Ανακαλύπτοντας την απάτη    

 

Ανακάλυψα ότι όλα ήταν απάτη όταν του αφεντικού μου του τελείωσαν οι μπαταρίες. Στην αρχή πίστεψα ότι είχε πεθάνει, αλλά εκείνη ακριβώς τη στιγμή έμπαινε ο συντηρητής με τέσσερις καινούριες μπαταρίες και του τις άλλαξε σε ένα λεπτό. Του γκρίνιαξε εκείνου του νεαρού που είχε αργήσει τόσο και τον άφησε να φύγει. Μετά με κοίταξε ανήσυχος, από,τι  κατάλαβα ήταν φόβος επειδή τον είχα δει εκτεθειμένο.

—Δεν το ήξερες; –με ρώτησε. Ποτέ δεν το υποπτεύτηκες;

—Όχι, φυσικά. Ποιος άλλος ξέρει ότι είσαι ένα ρομπότ;

Με κοίταξε χαμογελώντας, σαν να τον διασκέδαζε η άγνοιά μου. Πλησίασε κοντά μου και με έσβησε.

 

Κούκλες αυτόχειρες                                       

 

Αγόρασα μια εκλεκτή συλλογή από πορσελάνινες κούκλες, με τα εξαίρετα φορέματά τους, τα αυθεντικά καπέλα τους, τα μοναδικά τους πρόσωπα. Τις έβαλα στη σειρά πάνω στις βάσεις τους στο πιο ψηλό σημείο μιας ραφιέρας και την επόμενη μέρα είδα ότι μια απ αυτές είχε πέσει κομμάτια. Διαπίστωσα ότι οι υπόλοιπες παρέμεναν άθικτες, αλλά το πρωί άλλες δύο είχαν αυτοκτονήσει. Προσπάθησα να τις στερεώσω με σύρματα, αλλά ήταν ανώφελο. Μου έμεναν πια μόνο δύο. Αυτό το απόγευμα, ενώ τις ασφάλιζα στις βάσεις τους, έπιασα στιγμιαία τη φευγαλέα ματιά κάποιας απ αυτές και διαπίστωσα με αθεμελίωτη βεβαιότητα, ότι δεν επρόκειτο για αυτοκτονίες.

 

          Προϊόντα καθαριότητας              

 

Δύο φορές τη βδομάδα μια κυρία έρχεται να κάνει καθαριότητα. Στην αρχή, μόλις επέστρεφα απ τη δουλειά, έβρισκα τα δυο ή τρία προϊόντα που χρησιμοποιούσε. Βλέπω όμως ότι κάθε φορά χρησιμοποιεί περισσότερα υγρά και σκόνες: αμμωνία, χλωρίνη, σαπούνια κάθε τύπου, κεριά, υδροχλώριο, αντισκονιακά, λιποδιαλυτικά, αντισκωριακά και άλλα εκατό μπουκάλια με παράξενες συντομογραφίες τις οποίες αγνοώ.  Φοβάμαι ότι τόση χημεία απλωμένη δεν πρέπει να είναι καλή και ότι κάτι θα πρέπει να μένει στο περιβάλλον και σε αυτό που τρώμε. Αλλά μου λένε πως όχι, και πως το γεγονός ότι τώρα τα παιδιά μου λάμπουν στο σκοτάδι δεν έχει καμιά σχέση.  

 

Ο Θάνατος είναι πεσμένος                                

 

Ανέθεσαν σε μια συμβουλευτική υπηρεσία να βελτιώσει την απόδοση του Θανάτου, αφού οι μεθοδολογίες του ήταν πεπαλαιωμένες και είχε περάσει καιρός χωρίς εκσυγχρονισμό. Του ζήτησαν να αλλάξει ρούχα και να γραβατωθεί, να αντικαταστήσει το παλιό δρεπάνι με ένα διακριτικό βαλιτσάκι γεμάτο όπλα, δηλητήρια και επιβλαβείς ιδέες. Θέσπισαν πρωτόκολλα και γραφειοκρατικές διαδικασίες ο Θάνατος σιγά σιγά κατάπεφτε, καθισμένος σε μια γωνία χωρίς να μπορεί να σκοτώσει κανέναν επειδή έλειπε ένα χαρτί, ή μια άδεια ή επειδή δεν το είχε προγραμματίσει έγκαιρα. Αλλά, άγνωστο πώς, στους συμβούλους που ασχολούνταν με το θέμα έπεσε ένα πιάνο και κανείς δε θέλησε να τους αντικαταστήσει.




Ο Ζόρντι Σεμπριάν (Jordi Cebrián) γεννήθηκε στη Βαρκελώνη το 1964. Είναι συγγραφέας, δημοσιογράφος και μηχανικός ηλεκτρονικών υπολογιστών. Ασχολείται με το διήγημα και το δοκίμιο. Το ιστολόγιό του Cuentos en cien palabras (Διηγήματα με εκατό λέξεις) εγκωμιάστηκε από την εφημερίδα El País και θεωρήθηκε η καλύτερη ιστοσελίδα τέχνης και κουλτούρας. Μέχρι τώρα περιέχει περίπου 500 μικροδιηγήματα, «υπερμικρά», όπως τα λέει. 

Είναι συντάκτης του περιοδικού Cáñamo από την ίδρυσή του το 1997. Είναι φανατικός υπέρμαχος της νομιμοποίησης της μαριχουάνας και των ναρκωτικών εν γένει, σε σχέση με την υπεράσπιση των ατομικών ελευθεριών απέναντι στους κοινωνικούς πατερναλισμούς.

Τα ενδιαφέροντά άπτονται της λογοτεχνίας, των κόμικς, της ηλεκτρονικής τεχνολογίας, του κινηματογράφου, των γιαπωνέζικων κινουμένων σχεδίων, της ιαπωνικής γλώσσας, του σχεδίου, της ζωγραφικής, της πολιτικής πάνω στα ναρκωτικά και δεκάδων άλλων πραγμάτων.  

 


Πέμπτη 17 Νοεμβρίου 2022

Βιβλιοκριτική του Αντώνη Ν. Φράγκου για Τα Άγια Νήπια, του Miguel Delibes

 

Αντώνης Ν. Φράγκος

 

Miguel Delibes, Τα άγια νήπια, μετάφραση: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, εκδόσεις Ποταμός, 2021



Σημαντικότατος ισπανός συγγραφέας, ο Μιγκέλ Ντελίμπες εκ Βαγιαδολίδ τιμήθηκε πλειστάκις με αποκορύφωμα το Βραβείο Θερβάντες, το 1993. Πέθανε στα 90 του στη γενέθλια πόλη του. Πολυγραφότατος, μεγαλούργησε στη μεταφρανκική εποχή με πάνω από 60 βιβλία σε δεκάδες γλώσσες, πλήθος των οποίων μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο και το θέατρο. Από τις εκδόσεις Ποταμός κυκλοφόρησε παλιότερα και το εξαιρετικό «Πέντε ώρες με τον Μάριο», πάλι σε μετάφραση Κωνσταντίνου Παλαιολόγου.

Γραμμένο σε τρίτο πρόσωπο, χωρίς στίξη, εντελώς γήινο, λιτό, με ρυθμικές επαναλήψεις, «Τα άγια νήπια» διαβάζονται και ως ποίημα, χωρισμένο σε έξι βιβλία-κεφάλαια. Στο μέσον του εξήντα, μάλλον στην Εστρεμαδούρα, κοντά στα πορτογαλικά σύνορα όπου εδράζεται το «φέουδο» του πλούσιου αριστοκράτη και των πάμφτωχων αγροτών που τον υπηρετούν. Η μεροληψία του συγγραφέα για τους ταξικά υποταγμένους δεν διακρίνεται εξ αρχής καθαρά. Αντίθετα, αναδύεται αργά αλλά σταθερά στην επιφάνεια μέσα από τις πράξεις και τις ενίοτε βίαιες, προβληματικές, σχέσεις τους. Λες και ο χρόνος έχει παγώσει μερικούς αιώνες πριν, καμιά κοινωνική αλλαγή δεν φαίνεται να αγγίζει τη μικρή κοινότητα στην οποία κεντρικό πρόσωπο αναδεικνύεται ο εξηντάρης Αθαρίας, σχεδόν παιδί στη σκέψη. Απόλυτα υποταγμένος στον κύρη του Ιβάν, άνθρωπος, κυριολεκτικά της φύσης, φροντίζει τα δένδρα, έχει τα σκυλιά, νοικοκυρεύει τα κοτέτσια, κοπρίζει παντού και πλένει τα αυτοκίνητα. Έχει ένα μικρό μπούφο υπό την προστασία του, τον αποκαλεί γερακίνα. Ουσιαστικά τον φροντίζει η αδελφή του Ρέγουλα που είναι παντρεμένη με τον Πάκο τον Κοντό. Ένα από τα παιδιά τους είναι η καθυστερημένη Τσαρίτα, το Μικρό Κορίτσι, αδυναμία του Αθαρίας. Ανάμεσα σε διάφορα τραγικά επεισόδια που διαμείβονται με πρωταγωνιστή τον σκληρό Ιβάν χαρακτηριστικά είναι εκείνα όπου τραυματίζεται σοβαρά ο Πάκο εν ώρα κυνηγιού εξαιτίας του αδιάφορου αφέντη του ενώ μερικές σελίδες πιο κάτω φονεύει την γερακίνα του Αθαρίας με μοιραίες συνέπειες για τον ίδιο.

 

H EΠOXH, 04/09/2022

Σάββατο 12 Νοεμβρίου 2022

Dos poemas de Antonio Orihuela / Δύο ποιήματα του Αντόνιο Οριουέλα

 

Dos poemas de Antonio Orihuela

 

 

LA HORA DEL RECREO

 

Como la escuela es:

autoritarismo, esquizofrenia,

segregación clasista, adiestramiento,

memorización absurda de estupideces,

productividad cuantitativa,

competitividad, mentira,

y fomento de la indignidad personal

con tal de acceder al éxito

en una sociedad podrida, 

 

la escuela

no puede ser la conciencia moral de la comunidad

sino el reflejo de su estado más pavoroso,

el mercado

donde se deforma a los seres humanos

para que se conviertan en mercancías. 

 

Una escuela así no puede cambiar el mundo

pero puede destruir a las personas. 

 

Frente a ella, su aburrimiento e inutilidad,

nos queda aún la maravillosa hora del recreo

  

para pensar por ti mismo,

ponerte en lugar del otro

y llevar tu verdad

hasta donde tu verdad dice que estás equivocado.

 

¡Ánimo!,

están a punto de tocar el timbre.

 

 

________________

Al final de la comida

le he enseñado a mi madre

el libro de poemas

que acaban de publicarme.

La artritis de sus manos

apenas le deja mantenerlo abierto

y sus escasos años de escuela

recorren las palabras

como un niño que gatea

hasta hacer incomprensibles mis versos.

Loca de contenta,

orgullosa de su hijo,

le lee un poema a mi padre

que la mira desde el sofá.

Cuando termina,

levanta la cabeza

y ve a mi padre dormido.

Lo despierta

y vuelve a comenzar

hasta tres veces

la lectura...

Yo no digo palabra,

pienso en los amos de la fuerza de los humildes,

en el tiempo delicioso que les robaron,

en la lengua que apenas les dejaron para comer

y reproducirse,

en los profesionales del estilo,

en los críticos de las letras,

y en lo lejos que estará siempre

el pueblo sencillo y trabajador

de eso que llaman literatura.

 

 

Antonio Orihuela (MoguerHuelva1965) es poeta, ensayista y articulista. Su obra literaria e intelectual participa del movimiento poesía de la conciencia desde su popularización al principio de los años noventa.



>.<>.<


Δύο ποιήματα του Αντόνιο Οριουέλα

 

Η ΩΡΑ ΤΟΥ ΔΙΑΛΕΙΜΜΑΤΟΣ

 

Καθώς το σχολείο είναι:

αυταρχισμός, σχιζοφρένεια,

διαχωρισμός τάξεων, τιθάσευση,

παράλογη απομνημόνευση ηλιθιοτήτων,

ποσοτική παραγωγικότητα,

ανταγωνισμός, ψέμα,

και εμπέδωση της προσωπικής αναξιοπρέπειας

με σκοπό την κατάκτηση της επιτυχίας

σε μια κοινωνία σάπια, 

 

το σχολείο

δεν μπορεί να είναι η ηθική συνείδηση ​​της κοινωνίας

παρά η αντανάκλαση της πιο αποκρουστικής κατάστασής της,

η αγορά

όπου παραμορφώνονται τα ανθρώπινα όντα

προκειμένου να μετατραπούν σε εμπόρευμα. 

 

Ένα τέτοιο σχολείο δεν μπορεί να αλλάξει τον κόσμο

μπορεί, όμως, να καταστρέψει τους ανθρώπους. 

 

Απέναντι σε αυτό, στη ανία και την αχρηστία του,

μας απομένει ακόμα η υπέροχη ώρα του διαλείμματος 

 

για να σκεφτείς με την ησυχία σου,

για να μπεις στη θέση του άλλου

και να οδηγήσεις την αλήθεια σου

μέχρι εκεί που η αλήθεια σου λέει ότι κάνεις λάθος.

 

Κουράγιο,

όπου να ’ναι χτυπάει το κουδούνι!

 

 

………….///………….///………….

 

 

Όταν τέλειωσε το φαγητό

έδειξα στη μητέρα μου

την ποιητική συλλογή

που μόλις μου εκδώσανε.

Τα αρθριτικά στα χέρια της

μετά βίας της επιτρέπουν να το κρατήσει ανοιχτό

και τα ελάχιστα σχολικά της χρόνια

διατρέχουν τις λέξεις

σαν παιδί που μπουσουλάει

μέχρις ότου κάνει ακατανόητους τους στίχους μου.

Τρελή από χαρά,

περήφανη για τον γιο της,

διαβάζει ένα ποίημα στον πατέρα μου

που την κοιτάζει από τον καναπέ.

Όταν τελειώνει,

σηκώνει το κεφάλι της

και βλέπει τον πατέρα μου να κοιμάται.

Τον ξυπνάει

και αρχίζει ξανά

έως και τρεις φορές

την ανάγνωση...

Εγώ δεν βγάζω μιλιά,

σκέφτομαι τα αφεντικά της δύναμης των ταπεινών,

τον υπέροχο χρόνο που τους έκλεψαν,

τη γλώσσα που μετά βίας τούς την άφησαν για να τρώνε

και να αναπαράγονται,

τους επαγγελματίες του ύφους,

τους βιβλιοκριτικούς,

και το πόσο μακριά θα βρίσκονται πάντα

οι απλοί άνθρωποι της εργατιάς

από αυτό που αποκαλείται λογοτεχνία.

 Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παλαιολόγος

 

Ο Αντόνιο Οριουέλα (Μογέρ, Ουέλβα, 1965) είναι ποιητής, δοκιμιογράφος και αρθρογράφος. Το λογοτεχνικό και πνευματικό του έργο εγγράφεται εντός του κινήματος της «Ποίησης της συνείδησης».