«Μυθιστόρημα που θα μας μάθει πολλά σχετικά με τον
τρόπο ζωής, τη μουσική, τα ήθη, τα έθιμα και την ιστορία της Λατινικής
Αμερικής»
Γράφει η Λεύκη
Σαραντινού // FRACTAL, 23-12-2025
Μάριο Βάργκας
Λιόσα, «Σας αφιερώνω τη σιωπή μου», Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, εκδ. Καστανιώτη
Οι περισσότεροι βιβλιόφιλοι θα συμφωνήσουν μαζί
μου ότι είναι πραγματική απόλαυση να διαβάζει κανείς λογοτεχνία γραμμένη από
βραβευμένους με Νόμπελ συγγραφείς. Τον Μάριο Βάργκας Λιόσα, πάντως, τον
μεγαλύτερο, ίσως, περουβιανό συγγραφέα, οφείλω να ομολογήσω ότι δεν τον είχα
διαβάσει ως τώρα. Ο τρόπος γραφής του, όμως, είναι τόσο ιδιαίτερος και
ρέων-δίχως να είναι, συγχρόνως, δύσκολος στην ανάγνωση-, που μετανιώνω
πραγματικά που δεν επιχείρησα την ανάγνωσή του νωρίτερα. Πάνω απ’ όλα, όμως, ο
Λιόσα είναι ένας λογοτέχνης που έχει κάτι να πει με την πρωτότυπη θεματική του
έργου του αυτού, με τίτλο «Σας αφιερώνω τη σιωπή μου», η οποία θα συγκινήσει
περισσότερο από όλους τους μουσικούς και αποτελεί το κύκνειο άσμα του μεγάλου
συγγραφέα που πέθανε το τρέχον έτος.
Η μουσική, επομένως, και, πιο συγκεκριμένα, η
κρεολική μουσική της πατρίδας του, το περιουβιανό βαλς και τα άλλα είδη της
κρεολικής μουσικής είναι το βασικό θέμα του βιβλίο του. Ο συγγραφέας κατορθώνει
με μοναδικό τρόπο να συνδυάσει τον δοκιμιακού τύπου λόγο με τον μυθιστορηματικό
στο παρόν πόνημα.
Ο Τόνιο Ασπικουέλτα, ο πρωταγωνιστής του
μυθιστορήματος, ζει στο Περού των μέσων του περασμένου αιώνα και είναι λάτρης
της κρεολικής μουσικής και μελετητής της. Δουλειά του, πέρα από τη διδασκαλία,
είναι να γράφει άρθρα προκειμένου να προβάλει παραμελημένες όψεις της στον
περουβιανό λαό. Ανέκαθεν δε, θεωρούσε πως η μουσική της χώρας του μπορεί να
ενώσει τον διχασμένο από τον εμφύλιο λαό του. Ο Τόνιο είναι παντρεμένος με τη
Ματίλδε και έχει δύο κόρες. Η ζωή του, όμως, θα αλλάξει όταν θα ακούσει τον,
άγνωστο σε αυτόν μέχρι πρότινος, εξαιρετικό κιθαρίστα, ονόματι Λάλο Μολφίνο να
παίζει ζωντανά σε μία συναυλία.
Μετά από λίγους μήνες μαθαίνει ότι ο κιθαρίστας
δεν ζει πια: άλλοι λένε ότι πέθανε από φυματίωση και άλλοι ότι αυτοκτόνησε.
Όπως και να χει, από εκεί και έπειτα ο Τόνιο αποφασίζει να γράψει ένα βιβλίο
για τη ζωή του μεγάλου κιθαρίστα και αρχίζει τις έρευνες προκειμένου να
ανακαλύψει κρυμμένες πτυχές της ζωής του. Στην πορεία του αυτή, θα έρθει σε
επαφή με μία διάσημη τραγουδίστρια, τη Σεσίλια Μπαράσα, που θα του γίνει
εμμονή, όπως άλλωστε και τα μικρά απαίσια τρωκτικά από τα οποία η Λίμα είναι
γεμάτη. Το βιβλίο του, εν τέλει, θα εκδοθεί και θα του χαρίσει την πολυπόθητη
δόξα. Θα καταφέρει, όμως, να του προσφέρει και τη γαλήνη που αποζητά στη ζωή
του; Θα καταφέρει η κρεολική μουσική να ενώσει τον διαιρεμένο περουβιανό λαό;
Το βιβλίο παρακολουθεί καρέ καρέ τις κινήσεις του
Ασπικουέλτα, τις έρευνές του, καθώς και τις βόλτες του σε μία Λίμα διχασμένη
από την τρομοκρατία του Φωτεινού Μονοπατιού και τόσο άγνωστη ως πεδίο στον
Ευρωπαίο μέσο αναγνώστη. Ανά κεφάλαιο, ο συγγραφέας χρησιμοποιεί την τεχνική
της επιβράδυνσης στην εξέλιξη της υπόθεσης προκειμένου να πληροφορήσει τους
αναγνώστες του σχετικά με χρήσιμα στοιχεία για την εξέλιξη της κρεολικής
μουσικής και την ιστορία του περουβιανού βαλς. Για τους μουσικούς δε, της
ευρωπαϊκής λόγιας μουσικής, οι πληροφορίες του θα είναι μια αποκάλυψη. Αν
προσθέσει κανείς σε όλα αυτά τις ιστορικές και εθνογραφικές πληροφορίες που
εγκιβωτίζονται αριστοτεχνικά στο σώμα του κειμένου, το αποτέλεσμα είναι ένα
έξοχο μυθιστόρημα που θα μας μάθει πράγματα σχετικά με τον τρόπο ζωής, τη
μουσική, τα ήθη, τα έθιμα και την ιστορία της Λατινικής Αμερικής, θα μας
συγκινήσει και θα μας συναρπάσει.
